Przejdź do treści
  1. Strona główna
  2. Blog
  3. Nauka angielskiego

Present Simple: zasady, budowa, określenia czasu i ćwiczenia

Present Simple (czas teraźniejszy prosty) opisuje to, co robisz regularnie, co jest zawsze prawdą albo trwa na stałe: nawyki, fakty, rozkłady jazdy. Budowa: podmiot + czasownik w formie podstawowej, a przy he, she, it dodajesz -s (she works). Przeczenia i pytania tworzysz z do / does: I don’t work, Does she work?

ZdaniePrzykład
twierdząceAnna works in a bank. (Anna pracuje w banku.)
przecząceAnna doesn’t work on Saturdays. (Anna nie pracuje w soboty.)
pytająceDoes Anna work in Kraków? (Czy Anna pracuje w Krakowie?)

Poniżej znajdziesz wszystkie zastosowania z przykładami, budowę w tabelach, krótkie odpowiedzi, określenia czasu i porównanie z Present Continuous. Na końcu czekają typowe błędy Polaków i ćwiczenie z rozwiązaniem.

Za darmo dla uczących się angielskiego
PDF do pobrania: lista słówek z angielską flagą

Twój darmowy PDF do tego artykułu

  • Cały ten artykuł do wydrukowania
  • Do tego pakiet ponad 100 bloków językowych i PDF-y do wszystkich tematów z bloga
Zapis po darmowy pakiet

Najpierw dostaniesz e-mail z linkiem do potwierdzenia zapisu. Potem wyślemy ci pakiet, a następnie porady do nauki angielskiego i informacje o naszych kursach. Z listy wypiszesz się w każdej chwili jednym kliknięciem. Więcej w polityce prywatności.

1. Kiedy używasz Present Simple?

Po polsku masz jeden czas teraźniejszy. „Pracuję” znaczy i „pracuję codziennie”, i „pracuję właśnie teraz”. Angielski to rozdziela: Present Simple mówi o tym, co jest regularne albo stałe, a to, co dzieje się w tej chwili, opisuje Present Continuous. Jak oba czasy pasują do całego systemu, zobaczysz w artykule Czasy w angielskim.

Present Simple w komiksie z ninją: „I cook every day!” – „I just eat sweets.”

Tłumaczenie: „Gotuję codziennie!” – „A ja jem tylko słodycze.”

Nawyki i czynności, które się powtarzają

AngielskiPolski
Tom gets up at six every day.Tom codziennie wstaje o szóstej.
I drink coffee in the morning.Rano piję kawę.
We go to the cinema once a month.Raz w miesiącu chodzimy do kina.
Anna plays tennis on Sundays.Anna gra w tenisa w niedziele.

Dobrze wiedzieć: Tu pomoże ci polski aspekt niedokonany w znaczeniu „zwykle, regularnie”: chodzę, piję, gram. Jeśli do polskiego zdania pasuje „zwykle” albo „codziennie”, po angielsku prawie zawsze potrzebujesz Present Simple.

Fakty i prawdy ogólne

AngielskiPolski
Water boils at 100 degrees Celsius.Woda wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza.
The Vistula flows into the Baltic Sea.Wisła wpada do Morza Bałtyckiego.
Cats don’t like water.Koty nie lubią wody.
In Poland, people celebrate name days.W Polsce obchodzi się imieniny.

Stałe sytuacje

AngielskiPolski
Tom lives in Gdańsk.Tom mieszka w Gdańsku.
Anna works as a nurse.Anna pracuje jako pielęgniarka.
I speak Polish and English.Mówię po polsku i po angielsku.
My parents have a small garden.Moi rodzice mają mały ogród.

Uczucia, opinie i stany

Czasowniki takie jak like, love, want, need, know, believe albo understand opisują stan, a nie czynność. Dlatego stoją w Present Simple, nawet gdy chodzi o „teraz”.

AngielskiPolski
I know the answer.Znam odpowiedź.
Do you understand me?Rozumiesz mnie?
Tom wants a new phone.Tom chce nowy telefon.
I think it’s a good idea.Myślę, że to dobry pomysł.

Rozkłady jazdy i plany zajęć

Present Simple może mówić też o przyszłości, ale tylko wtedy, gdy wynika ona z rozkładu jazdy, planu lekcji albo programu wydarzenia.

AngielskiPolski
The train to Warsaw leaves at 7.15.Pociąg do Warszawy odjeżdża o 7:15.
The film starts at eight.Film zaczyna się o ósmej.
Our English class begins at nine on Tuesdays.We wtorki lekcja angielskiego zaczyna się o dziewiątej.

Brytyjczycy często zapisują godzinę z kropką (7.15), Amerykanie zwykle z dwukropkiem (7:15). Jak pytać o czas i podawać godzinę, przeczytasz w artykule Godziny po angielsku.

Wskazówki i instrukcje

Gdy tłumaczysz komuś drogę albo kolejne kroki, też używasz Present Simple:

AngielskiPolski
You turn left and then you go straight on.Skręcasz w lewo, a potem idziesz prosto.
You take the tram and get off at the third stop.Jedziesz tramwajem i wysiadasz na trzecim przystanku.

2. Budowa Present Simple

Dobra wiadomość: Present Simple ma tylko jedną końcówkę. Przy he, she, it dodajesz -s, przy wszystkich innych osobach czasownik zostaje bez zmian. Przeczenia i pytania budujesz z czasownikiem pomocniczym do (przy he, she, it: does).

OsobaZdanie twierdząceZdanie przeczącePytanie
II workI don’t workDo I work?
youyou workyou don’t workDo you work?
he / she / ithe workshe doesn’t workDoes he work?
wewe workwe don’t workDo we work?
you (wy)you workyou don’t workDo you work?
theythey workthey don’t workDo they work?

Schematy w skrócie:

Uwaga: Końcówka -s pojawia się w zdaniu tylko raz. Jeśli masz już does albo doesn’t, czasownik wraca do formy podstawowej: Does she work?, a nie „Does she works?”. Tom doesn’t like it, a nie „Tom doesn’t likes it”.

Tak wygląda to samo zdanie we wszystkich trzech formach:

AngielskiPolski
Tom likes football.Tom lubi piłkę nożną.
Tom doesn’t like football.Tom nie lubi piłki nożnej.
Does Tom like football?Czy Tom lubi piłkę nożną?
They live in Poznań.Mieszkają w Poznaniu.
They don’t live in Poznań.Nie mieszkają w Poznaniu.
Do they live in Poznań?Czy mieszkają w Poznaniu?

W mowie i w luźnych wiadomościach używasz skrótów don’t i doesn’t. Pełne formy do not i does not spotkasz w tekstach oficjalnych.

Pytania z where, what, how often

Zaimek pytający stawiasz na samym początku, a dalej wszystko zostaje jak w zwykłym pytaniu:

AngielskiPolski
Where do you live?Gdzie mieszkasz?
What does Anna do?Czym zajmuje się Anna?
How often do you go to the gym?Jak często chodzisz na siłownię?
What time does the shop open?O której otwierają sklep?

Dobrze wiedzieć: Gdy pytasz o podmiot (kto?, co?), nie potrzebujesz do: Who lives here? (Kto tu mieszka?), What happens next? (Co dzieje się dalej?).

Końcówka -s: zasady pisowni

Czasownik kończy się naCo robiszPrzykład
większość czasownikówdodajesz -swork → works, read → reads
-s, -ss, -sh, -ch, -x, -ododajesz -eskiss → kisses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes, go → goes, do → does
spółgłoska + -y-y zmienia się w -iesstudy → studies, try → tries
samogłoska + -ydodajesz -splay → plays, buy → buys
havewyjątekhave → has

Końcówkę -s wymawiasz na trzy sposoby: /s/ po bezdźwięcznych głoskach (works /wɜːks/), /z/ po dźwięcznych (plays /pleɪz/) i /ɪz/ po syczących (watches /ˈwɒtʃɪz/). Polacy często wymawiają końcowe /z/ jak „s”, bo tak działa to w polskim. W plays albo goes spróbuj zostawić dźwięczne „z”.

Czasownik to be w Present Simple

To be (być) ma własne formy i nie potrzebuje do. Przeczenie tworzysz z not, a w pytaniu przestawiasz am / is / are przed podmiot.

OsobaZdanie twierdząceZdanie przeczącePytanie
II am (I’m)I’m notAm I?
youyou are (you’re)you aren’tAre you?
he / she / itshe is (she’s)she isn’tIs she?
wewe are (we’re)we aren’tAre we?
theythey are (they’re)they aren’tAre they?
AngielskiPolski
Anna is a teacher.Anna jest nauczycielką.
Tom isn’t at home.Toma nie ma w domu.
Are you from Poland?Jesteś z Polski?

Have i have got

Czasownik have (mieć) ma przy he, she, it formę has: Anna has two brothers. (Anna ma dwóch braci.) W brytyjskim angielskim, szczególnie w mowie, bardzo często słyszysz have got. Oba zdania znaczą to samo:

Brytyjski (częściej)Brytyjski i amerykański
I’ve got a car.I have a car.
I haven’t got a car.I don’t have a car.
Have you got a car?Do you have a car?

W amerykańskim angielskim w pytaniach i przeczeniach prawie zawsze słyszysz do you have i I don’t have. Nie mieszaj obu wersji: „Do you have got…?” jest błędem.

3. Krótkie odpowiedzi w Present Simple

Na pytanie typu „tak czy nie” rzadko odpowiadasz samym yes albo no. Krótka odpowiedź powtarza do albo does z pytania (przy to be: formę am / is / are).

PytanieTakNie
Do you like tea?Yes, I do.No, I don’t.
Does Tom live here?Yes, he does.No, he doesn’t.
Do they speak Polish?Yes, they do.No, they don’t.
Is Anna at work?Yes, she is.No, she isn’t.
Are you from Gdynia?Yes, I am.No, I’m not.

Uwaga: „Yes, I like” to typowy błąd. Poprawnie: Yes, I do. W odpowiedzi twierdzącej nie skracasz też am / is / are: Yes, I am, a nie „Yes, I’m”.

4. Określenia czasu w Present Simple

Określenia czasu (po angielsku signal words albo time expressions) podpowiadają, że chodzi o coś regularnego. Najczęstsze to przysłówki częstotliwości i wyrażenia typu „co tydzień”.

OkreśleniePo polskuPrzykład
alwayszawszeTom always takes the bus. (Tom zawsze jeździ autobusem.)
usuallyzwykleI usually have breakfast at seven. (Zwykle jem śniadanie o siódmej.)
oftenczęstoAnna often reads in bed. (Anna często czyta w łóżku.)
sometimesczasamiWe sometimes eat out. (Czasami jemy na mieście.)
rarely, seldomrzadkoTom rarely watches TV. (Tom rzadko ogląda telewizję.)
nevernigdyAnna never drinks coffee. (Anna nigdy nie pije kawy.)
every day, every weekcodziennie, co tydzieńI check my email every day. (Codziennie sprawdzam pocztę.)
once a week, twice a monthraz w tygodniu, dwa razy w miesiącuTom goes swimming twice a week. (Tom chodzi na basen dwa razy w tygodniu.)
on Mondaysw poniedziałkiThe museum doesn’t open on Mondays. (Muzeum jest w poniedziałki nieczynne.)
in the morning, in the eveningrano, wieczoremAnna studies in the evening. (Anna uczy się wieczorami.)
at the weekend (US: on the weekend)w weekendWe visit our grandparents at the weekend. (W weekend odwiedzamy dziadków.)

Dlaczego mówisz on Mondays i jak brzmią nazwy wszystkich dni, znajdziesz w artykule Dni tygodnia po angielsku.

Gdzie stawiasz always, usually i never?

Po polsku szyk jest swobodny: „zawsze piję”, „piję zawsze”. Po angielsku przysłówki częstotliwości mają stałe miejsce:

5. Present Simple czy Present Continuous?

To jedno z najczęstszych pytań na lekcjach i na maturze. Zadaj sobie jedno pytanie: czy coś dzieje się regularnie albo na stałe, czy właśnie teraz albo tylko przez chwilę? Jeśli do polskiego zdania pasuje „właśnie teraz” albo „w tym tygodniu”, wybierasz Present Continuous.

Present SimplePresent Continuous
regularnie, zawsze, na stałeteraz, w tej chwili, tymczasowo
always, usually, every day, on Mondaysnow, at the moment, today, this week
Tom works in Kraków. (Tom pracuje w Krakowie.)Tom is working in Warsaw this month. (W tym miesiącu Tom pracuje w Warszawie.)
Anna usually drinks tea. (Anna zwykle pije herbatę.)Anna is drinking coffee today. (Dziś Anna pije kawę.)
It often rains in November. (W listopadzie często pada.)Look, it’s raining! (Zobacz, pada!)

Czasowniki stanu (know, like, want) zostają w Present Simple także „teraz”: I want a coffee now. (Teraz mam ochotę na kawę.) Jak tworzyć drugi czas i kiedy go używać, przeczytasz w artykule Present Continuous.

6. Typowe błędy Polaków w Present Simple

Te pomyłki zdarzają się bardzo często, także na maturze. Gdy je znasz, łatwo ich unikniesz.

❌ Źle✅ DobrzeDlaczego?
She work in a shop.She works in a shop.Przy he, she, it dodajesz -s.
Does she works here?Does she work here?-s jest już w does.
I’m live in Wrocław.I live in Wrocław.Nie łączysz am / is / are ze zwykłym czasownikiem.
You like pizza?Do you like pizza?Pytanie tworzysz z do / does.
Tom doesn’t know nothing.Tom doesn’t know anything.W standardowym angielskim w zdaniu jest tylko jedno przeczenie.
I drink always tea.I always drink tea.Always stoi przed czasownikiem.
Do you can swim?Can you swim?Czasowniki modalne nie potrzebują do.
When Anna will come, we eat.When Anna comes, we’ll eat.Po when i if o przyszłości mówisz w Present Simple.

Jedno przeczenie zamiast dwóch

Po polsku mówisz „Tom nic nie wie” albo „Anna nigdy nie pije kawy”: dwa słowa przeczące w jednym zdaniu. W standardowym angielskim wystarczy jedno (podwójne przeczenie usłyszysz czasem w niektórych odmianach mowy potocznej albo w piosenkach, ale w szkole i na maturze to błąd). Albo doesn’t + anything, albo samo nothing bez doesn’t:

AngielskiPolski
Tom doesn’t know anything.Tom nic nie wie.
Tom knows nothing.Tom nic nie wie.
Anna never eats meat.Anna nigdy nie je mięsa.

Po when i if: Present Simple, nie will

Po polsku w zdaniu z „kiedy” albo „jeśli” często używasz czasu przyszłego: „Kiedy skończysz, zadzwoń”. Po angielsku po when, if, as soon as i before stoi Present Simple, chociaż chodzi o przyszłość:

AngielskiPolski
Call me when you finish.Zadzwoń, kiedy skończysz.
If it rains, we’ll stay at home.Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
Text me as soon as you arrive.Napisz, jak tylko dojedziesz.

7. Ucz się Present Simple blokami językowymi

Tabele pomagają zrozumieć zasady, ale w rozmowie nie masz czasu, żeby w głowie dokładać -s i szukać does. Dlatego w Sprachheld uczysz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy wypowiadają jako całość. Present Simple jest w nich już gotowy.

Blok językowyPo polsku
What do you do?Czym się zajmujesz?
How often do you…?Jak często…?
I don’t think so.Nie sądzę.
It depends.To zależy.
Do you mind if…?Czy masz coś przeciwko, jeśli…?
What does it mean?Co to znaczy?

Weź blok What do you do? To jedno z pierwszych pytań, jakie usłyszysz, gdy kogoś poznajesz. Nie pyta o to, co robisz w tej chwili, tylko o pracę. Odpowiadasz też w Present Simple: I work in IT albo I’m a nurse. Nazwy zawodów do takiej odpowiedzi znajdziesz w artykule Zawody po angielsku.

Ćwiczenie

Wstaw czasownik z nawiasu w Present Simple.

  1. Anna pracuje w szpitalu. Anna ___ in a hospital. (work)
  2. Tom nie pije kawy. Tom ___ coffee. (not / drink)
  3. Czy mieszkasz w Łodzi? ___ you ___ in Łódź? (live)
  4. Mój brat co wieczór ogląda telewizję. My brother ___ TV every evening. (watch)
  5. O której odjeżdża autobus? What time ___ the bus ___? (leave)
Pokaż rozwiązanie
  1. works
  2. doesn’t drink
  3. Do … live
  4. watches (po -ch dodajesz -es)
  5. does … leave (po does czasownik bez -s)

Wypróbuj