Przejdź do treści
  1. Strona główna
  2. Blog
  3. Nauka angielskiego

Present Continuous: zasady, budowa, przykłady i ćwiczenia

Present Continuous (czas teraźniejszy ciągły, nazywany też Present Progressive) opisuje to, co dzieje się właśnie teraz, trwa tylko przez jakiś czas albo jest już umówione na przyszłość. Budowa: podmiot + am / is / are + czasownik z -ing, na przykład Tom is working. Przeczenie: Tom isn’t working, pytanie: Is Tom working?

ZdaniePrzykład
twierdząceAnna is cooking dinner. (Anna właśnie gotuje kolację.)
przecząceTom isn’t listening. (Tom nie słucha.)
pytająceAre you working today? (Pracujesz dziś?)

Poniżej znajdziesz wszystkie zastosowania z przykładami, budowę w tabelach, zasady pisowni -ing, czasowniki, które nie lubią formy ciągłej, i porównanie z Present Simple. Na końcu czekają typowe błędy Polaków i ćwiczenie.

Za darmo dla uczących się angielskiego
PDF do pobrania: lista słówek z angielską flagą

Twój darmowy PDF do tego artykułu

  • Cały ten artykuł do wydrukowania
  • Do tego pakiet ponad 100 bloków językowych i PDF-y do wszystkich tematów z bloga
Zapis po darmowy pakiet

Najpierw dostaniesz e-mail z linkiem do potwierdzenia zapisu. Potem wyślemy ci pakiet, a następnie porady do nauki angielskiego i informacje o naszych kursach. Z listy wypiszesz się w każdej chwili jednym kliknięciem. Więcej w polityce prywatności.

1. Kiedy używasz Present Continuous?

W polskim nie ma osobnego czasu ciągłego. „Czytam” może znaczyć „czytam codziennie” i „czytam w tej chwili”. Różnicę pokazujesz słowami: „teraz”, „właśnie”, „akurat”. Po angielsku pokazuje ją sam czasownik: I read to nawyk, I’m reading to coś, co trwa. Jak Present Continuous pasuje do pozostałych czasów, zobaczysz w artykule Czasy w angielskim.

Present Continuous w komiksie z ninją: „Are you doing your homework?” – „I want to, but my cat is sitting on it.”

Tłumaczenie: „Odrabiasz lekcje?” – „Chcę, ale siedzi na nich mój kot.”

Coś dzieje się w tej chwili

AngielskiPolski
I’m talking on the phone.Rozmawiam przez telefon.
Tom is having a shower.Tom bierze prysznic.
Look! The children are playing in the snow.Zobacz! Dzieci bawią się w śniegu.
Listen! Someone is knocking.Posłuchaj! Ktoś puka.

Coś trwa tymczasowo

Czynność nie musi dziać się dokładnie w chwili mówienia. Wystarczy, że trwa „w tym okresie” i kiedyś się skończy. Gdy dodajesz, od jak dawna coś trwa („uczę się od trzech lat”), potrzebujesz już innego czasu. Wyjaśniamy go w artykule Present Perfect Continuous.

AngielskiPolski
Anna is revising for her exams this month.W tym miesiącu Anna powtarza materiał do egzaminów.
Tom is living with his parents at the moment.Tom na razie mieszka z rodzicami.
I’m reading a great book.Czytam teraz świetną książkę.
We’re working from home this week.W tym tygodniu pracujemy z domu.

Dobrze wiedzieć: Revise w brytyjskim angielskim znaczy „powtarzać materiał przed egzaminem”. W amerykańskim mówi się raczej review albo study.

Plany i umówione spotkania

Tu polski bardzo ci pomoże. Po polsku też mówisz o umówionej przyszłości w czasie teraźniejszym: „W piątek lecę do Londynu”. Po angielsku robisz to samo w Present Continuous: I’m flying to London on Friday.

AngielskiPolski
We’re meeting Anna at seven.Spotykamy się z Anną o siódmej.
Tom is starting a new job on Monday.Tom zaczyna nową pracę w poniedziałek.
What are you doing this weekend?Co robisz w ten weekend?

Przy planach prawie zawsze stoi określenie czasu. Bez niego zdanie znaczy „właśnie teraz”: We’re having dinner with Tom. (Jemy właśnie kolację z Tomem.) Z określeniem czasu to umówione spotkanie: We’re having dinner with Tom on Friday. (W piątek jemy kolację z Tomem.)

O zamiarach mówisz też konstrukcją be going to. Czym te dwie formy się różnią, przeczytasz w artykule Going to.

Zmiany i trendy

AngielskiPolski
Prices are going up.Ceny rosną.
Your English is getting better.Twój angielski jest coraz lepszy.
It’s getting dark.Robi się ciemno.

Denerwujące nawyki z always

Zwykle always łączysz z Present Simple. W Present Continuous always znaczy „ciągle, w kółko” i pokazuje, że coś cię irytuje:

AngielskiPolski
Tom is always losing his keys!Tom ciągle gubi klucze!
You’re always interrupting me!Ciągle mi przerywasz!

2. Budowa Present Continuous

Potrzebujesz dwóch części: formy to be (am / is / are) i czasownika z końcówką -ing. Am stoi przy I, is przy he, she, it, a are przy wszystkich pozostałych osobach.

OsobaZdanie twierdząceZdanie przeczącePytanie
II’m workingI’m not workingAm I working?
youyou’re workingyou aren’t workingAre you working?
he / she / itshe’s workingshe isn’t workingIs she working?
wewe’re workingwe aren’t workingAre we working?
you (wy)you’re workingyou aren’t workingAre you working?
theythey’re workingthey aren’t workingAre they working?

Schematy w skrócie:

Pełne formy (I am working, she is not working) spotkasz w tekstach oficjalnych. W mowie słyszysz prawie zawsze skróty. W przeczeniu działają dwa: she isn’t working i she’s not working, they aren’t i they’re not. Przy I jest tylko I’m not.

AngielskiPolski
Anna is writing an email.Anna pisze maila.
Anna isn’t writing an email.Anna nie pisze maila.
Is Anna writing an email?Czy Anna pisze maila?

Pytania z what, where, why

Zaimek pytający stoi na początku, potem am / is / are, podmiot i czasownik z -ing:

AngielskiPolski
What are you doing?Co robisz?
Where is Tom going?Dokąd idzie Tom?
Why are you laughing?Dlaczego się śmiejesz?
Who are you waiting for?Na kogo czekasz?

Pisownia końcówki -ing

Zwykle dodajesz -ing do formy podstawowej: work → working, play → playing. Uważaj na te końcówki:

Czasownik kończy się naCo robiszPrzykład
nieme -e-e znikamake → making, write → writing, come → coming
-eenic się nie zmieniasee → seeing, agree → agreeing
-ie-ie zmienia się w -ylie → lying, die → dying, tie → tying
akcentowaną krótką samogłoskę + jedną spółgłoskępodwajasz spółgłoskęsit → sitting, run → running, swim → swimming, begin → beginning
krótką samogłoskę + -lw brytyjskim podwajasz l, w amerykańskim nietravel → travelling (US: traveling)

Nie podwajasz spółgłoski, gdy ostatnia sylaba nie jest akcentowana (visit → visiting, listen → listening) ani gdy czasownik kończy się na w, x, y (snow → snowing, fix → fixing, play → playing).

Te same zasady pisowni działają w każdej formie z -ing, także wtedy, gdy czasownik pełni rolę rzeczownika: Swimming is fun. Więcej o tej formie przeczytasz w artykule Gerund.

3. Krótkie odpowiedzi w Present Continuous

W krótkiej odpowiedzi powtarzasz tylko am / is / are z pytania:

PytanieTakNie
Are you listening?Yes, I am.No, I’m not.
Is Tom sleeping?Yes, he is.No, he isn’t.
Is it raining?Yes, it is.No, it isn’t.
Are they coming?Yes, they are.No, they aren’t.

Uwaga: W odpowiedzi twierdzącej nie używasz skrótu. Poprawnie jest Yes, I am, nigdy „Yes, I’m”. Nie odpowiadasz też Yes, I do, bo w pytaniu nie było do.

4. Określenia czasu w Present Continuous

OkreśleniePo polskuPrzykład
now, right nowteraz, właśnie terazI’m cooking right now. (Właśnie gotuję.)
at the momentw tej chwiliTom is working at the moment. (Tom jest w tej chwili w pracy.)
today, this week, this monthdziś, w tym tygodniu, w tym miesiącuAnna is staying with us this week. (W tym tygodniu Anna u nas mieszka.)
currently, these daysobecnie, ostatnioTom is currently looking for a new job. (Tom obecnie szuka nowej pracy.)
Look!, Listen!Zobacz!, Posłuchaj!Look! It’s snowing. (Zobacz, pada śnieg!)
tonight, tomorrow, on Friday (plany)dziś wieczorem, jutro, w piątekI’m seeing the dentist tomorrow. (Jutro idę do dentysty.)

Uwaga, fałszywy przyjaciel: Polskie „aktualnie” to po angielsku currently albo at the moment. Angielskie actually znaczy „właściwie, tak naprawdę”. „Aktualnie szukam pracy” to I’m currently looking for a job, a nie „Actually I’m looking for a job”.

5. Czasowniki stanu: kiedy -ing nie pasuje

Niektóre czasowniki opisują stan, a nie czynność. Nie używasz ich w Present Continuous, nawet jeśli stan trwa właśnie teraz. Stoją w Present Simple.

GrupaCzasowniki
wiedza i myślenieknow, understand, believe, remember, mean
uczucia i chęcilike, love, hate, prefer, want, need
posiadaniehave (mieć), own, belong
zmysły i wrażeniasee, hear, seem, smell, taste
❌ Źle✅ Dobrze
I’m knowing the answer.I know the answer. (Znam odpowiedź.)
Tom is wanting a new phone.Tom wants a new phone. (Tom chce nowy telefon.)
Are you understanding me?Do you understand me? (Rozumiesz mnie?)

Czasowniki o dwóch znaczeniach

Niektóre czasowniki mogą opisywać stan albo czynność. Jako czynność dostają -ing:

Stan: Present SimpleCzynność: Present Continuous
I have a new bike. (Mam nowy rower.)I’m having breakfast. (Jem śniadanie.)
I think it’s a good idea. (Uważam, że to dobry pomysł.)I’m thinking about the trip. (Zastanawiam się nad wyjazdem.)
I see the problem. (Widzę problem.)Tom is seeing a doctor today. (Tom idzie dziś do lekarza.)
The soup tastes great. (Zupa świetnie smakuje.)Anna is tasting the soup. (Anna próbuje zupy.)

Dobrze wiedzieć: W mowie potocznej usłyszysz czasem I’m loving it! (Uwielbiam to!). To celowe złamanie zasady, które dodaje emocji. Na maturze i w pracy pisemnej trzymaj się formy I love it.

6. Present Continuous czy Present Simple?

Zadaj sobie pytanie: czy coś dzieje się teraz albo tylko przez jakiś czas, czy regularnie i na stałe? W pierwszym przypadku wybierasz Present Continuous, w drugim Present Simple.

Present SimplePresent Continuous
nawyki, fakty, stałe sytuacjeteraz, tymczasowo, umówione plany
always, usually, often, every daynow, at the moment, this week, Look!
Tom works in a bank. (Tom pracuje w banku.)Tom is working from home today. (Dziś Tom pracuje z domu.)
I usually walk to work. (Zwykle chodzę do pracy pieszo.)I’m taking the tram this week. (W tym tygodniu jeżdżę tramwajem.)
The train leaves at six. (Pociąg odjeżdża o szóstej.)We’re leaving at six. (Wyjeżdżamy o szóstej.)

W ostatnim wierszu oba zdania mówią o przyszłości. Present Simple pasuje do rozkładu jazdy, Present Continuous do twojego planu. Wszystkie zastosowania drugiego czasu znajdziesz w artykule Present Simple.

7. Typowe błędy Polaków w Present Continuous

❌ Źle✅ DobrzeDlaczego?
I working now.I’m working now.Brakuje am / is / are.
She is work.She is working.Brakuje końcówki -ing.
Look, it rains!Look, it’s raining!Dzieje się teraz, więc forma ciągła.
I’m liking this song.I like this song.Like to czasownik stanu.
Are you understand?Do you understand?Understand stoi w Present Simple, więc pytasz z do.
I meet Tom tomorrow at five.I’m meeting Tom tomorrow at five.Umówione spotkanie: Present Continuous.
Is coming Anna?Is Anna coming?W pytaniu podmiot stoi między is a czasownikiem.

Ostatni błąd bierze się z polskiego szyku: „Czy przychodzi Anna?”. Po angielsku szyk jest stały: Is + Anna + coming.

8. Ucz się Present Continuous blokami językowymi

W rozmowie nie musisz za każdym razem składać am, is albo are z końcówką -ing. Szybciej mówisz, gdy znasz gotowe bloki językowe: krótkie, stałe połączenia słów, które rodzimi użytkownicy wypowiadają jako całość. Forma ciągła jest w nich już na swoim miejscu.

Blok językowyPo polsku
I’m just looking.Tylko się rozglądam.
What are you doing?Co robisz?
I’m coming!Już idę!
It’s getting late.Robi się późno.
Are you kidding?Żartujesz?
I’m looking for…Szukam…

W sklepie sprzedawca pyta: Can I help you? Jeśli tylko oglądasz, odpowiadasz blokiem No, thanks, I’m just looking. Jeśli czegoś szukasz: Yes, I’m looking for a jacket. Zwróć uwagę na I’m coming!: po polsku mówisz „Już idę!”, a po angielsku „przychodzę”. Takich różnic nie wyczytasz z tabeli, ale zapamiętasz je z całym blokiem.

Ćwiczenie

Wstaw czasownik z nawiasu w Present Continuous albo w Present Simple.

  1. Posłuchaj! Dziecko płacze. Listen! The baby ___. (cry)
  2. Tom dziś nie pracuje. Tom ___ today. (not / work)
  3. Słuchasz mnie? ___ you ___ to me? (listen)
  4. W sobotę Anna odwiedza babcię. Anna ___ her grandma on Saturday. (visit)
  5. Znam tę piosenkę. I ___ this song. (know)
Pokaż rozwiązanie
  1. is crying
  2. isn’t working
  3. Are … listening
  4. is visiting (umówiony plan)
  5. know (know to czasownik stanu, więc Present Simple)

Wypróbuj