Przejdź do treści
  1. Strona główna
  2. Blog
  3. Nauka angielskiego

Czasy w angielskim: wszystkie 12 czasów w tabeli z przykładami

W angielskim jest 12 czasów: po cztery w teraźniejszości (Present), w przeszłości (Past) i w przyszłości (Future). Każda grupa ma te same cztery odmiany: Simple (prosty), Continuous (ciągły, z -ing), Perfect (z have i trzecią formą) i Perfect Continuous (z have been i -ing). Na co dzień najczęściej używasz pięciu: Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Present Perfect i Future Simple.

AngielskiCzasPolski
I work in a bank.Present SimplePracuję w banku (na stałe).
I am working at the moment.Present ContinuousTeraz pracuję (w tej chwili).
Tom has finished work.Present PerfectTom skończył pracę (i jest już wolny).
I have been working since eight.Present Perfect ContinuousPracuję od ósmej.

Polski ma tylko trzy czasy, za to dwa aspekty: robić i zrobić. Angielski rozróżnia więcej, dlatego jedno polskie zdanie może mieć kilka angielskich odpowiedników. Poniżej znajdziesz wszystkie 12 czasów w jednej tabeli, a potem każdy z osobna: kiedy go używać, jak go zbudować i jakie słowa go zapowiadają. Na końcu czekają typowe błędy Polaków i ćwiczenie.

Za darmo dla uczących się angielskiego
PDF do pobrania: lista słówek z angielską flagą

Twój darmowy PDF do tego artykułu

  • Cały ten artykuł do wydrukowania
  • Do tego pakiet ponad 100 bloków językowych i PDF-y do wszystkich tematów z bloga
Zapis po darmowy pakiet

Najpierw dostaniesz e-mail z linkiem do potwierdzenia zapisu. Potem wyślemy ci pakiet, a następnie porady do nauki angielskiego i informacje o naszych kursach. Z listy wypiszesz się w każdej chwili jednym kliknięciem. Więcej w polityce prywatności.

1. Wszystkie czasy w angielskim w jednej tabeli

CzasBudowaPrzykład
Present Simpleforma podstawowa (he/she/it + -s)Tom works in a bank. (Tom pracuje w banku.)
Present Continuousam/is/are + -ingTom is working now. (Tom teraz pracuje.)
Present Perfecthave/has + III formaTom has worked here for two years. (Tom pracuje tu od dwóch lat.)
Present Perfect Continuoushave/has been + -ingTom has been working since eight. (Tom pracuje od ósmej.)
Past Simple-ed albo II formaTom worked late yesterday. (Tom wczoraj pracował do późna.)
Past Continuouswas/were + -ingTom was working when Anna called. (Tom pracował, kiedy zadzwoniła Anna.)
Past Perfecthad + III formaTom had finished work before Anna arrived. (Tom skończył pracę, zanim przyszła Anna.)
Past Perfect Continuoushad been + -ingTom was tired because he had been working all day. (Tom był zmęczony, bo cały dzień pracował.)
Future Simplewill + forma podstawowaTom will help you. (Tom ci pomoże.)
Future Continuouswill be + -ingTom will be working at eight tomorrow. (Jutro o ósmej Tom będzie pracował.)
Future Perfectwill have + III formaTom will have finished by Friday. (Tom skończy do piątku.)
Future Perfect Continuouswill have been + -ingBy June, Tom will have been working here for ten years. (W czerwcu minie dziesięć lat, odkąd Tom tu pracuje.)

Dobrze wiedzieć: O przyszłości mówisz po angielsku nie tylko z will. Bardzo często używasz też be going to (I’m going to call Anna.) i Present Continuous (Tom is meeting Anna tomorrow.). Formalnie nie są to osobne czasy, ale w codziennej rozmowie są równie ważne jak Future Simple.

2. Jak zbudowane są czasy angielskie?

Dwanaście czasów wygląda groźnie, ale wszystkie powstają według tej samej logiki. Wystarczy, że zrozumiesz cztery odmiany:

OdmianaCo pokazujeBudowa
Simplefakt, zwyczaj, zakończone zdarzenie, decyzjęforma podstawowa, -ed / II forma albo will
Continuousczynność w toku, która akurat trwabe + -ing
Perfectcoś, co stało się wcześniej niż inny momenthave + III forma
Perfect Continuousjak długo coś trwa do jakiegoś momentuhave been + -ing

To, czy mówisz o teraźniejszości, przeszłości czy przyszłości, pokazuje zawsze pierwszy czasownik posiłkowy. Reszta zdania się nie zmienia:

TeraźniejszośćPrzeszłośćPrzyszłość
Anna is reading.Anna was reading.Anna will be reading.
Anna has read it.Anna had read it.Anna will have read it.

Czasy angielskie a polski aspekt

Polak wybiera najpierw czas (przeszły, teraźniejszy, przyszły), a potem aspekt (czytać czy przeczytać). Angielski pyta raczej: czy to fakt, czy coś w toku, czy wynik, czy czas trwania? Ta tabela pokazuje, jak jedno polskie słowo rozkłada się na różne czasy angielskie:

Po polskuPo angielskuCzas
Tom czyta (codziennie).Tom reads every day.Present Simple
Tom czyta (teraz).Tom is reading now.Present Continuous
Tom czyta od godziny.Tom has been reading for an hour.Present Perfect Continuous
Tom już przeczytał.Tom has already read it.Present Perfect
Tom przeczytał to wczoraj.Tom read it yesterday.Past Simple
Tom czytał, kiedy…Tom was reading when…Past Continuous
Tom przeczyta to jutro.Tom will read it tomorrow.Future Simple
Tom będzie czytał o ósmej.Tom will be reading at eight.Future Continuous

Dobrze wiedzieć: Polski miał kiedyś też czas zaprzeszły („był przeczytał”). Dziś spotkasz go głównie w starszej literaturze. W angielskim jego odpowiednik, Past Perfect, żyje dalej i przydaje się w opowiadaniu.

3. Czasy teraźniejsze (Present)

Present Simple

Używasz go do zwyczajów, faktów, rzeczy stałych i rozkładów jazdy. Budowa: forma podstawowa, a przy he, she, it końcówka -s. Pytania i przeczenia tworzysz z do/does.

AngielskiPolski
Anna drinks coffee every morning.Anna pije kawę każdego ranka.
Tom doesn’t eat meat.Tom nie je mięsa.
Where do you live?Gdzie mieszkasz?

Określenia czasu: always, usually, often, sometimes, never, every day, on Mondays. Wszystko o tym czasie znajdziesz w artykule Present Simple.

Present Continuous

Używasz go do tego, co dzieje się teraz albo w tym okresie, oraz do ustalonych planów na najbliższą przyszłość. Budowa: am/is/are + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
Anna is talking on the phone.Anna rozmawia przez telefon.
Tom is learning Spanish this year.Tom uczy się w tym roku hiszpańskiego.
We’re meeting Anna tomorrow.Jutro spotykamy się z Anną.

Określenia czasu: now, right now, at the moment, today, this week, Look!, Listen!. Szczegóły i różnicę z Present Simple znajdziesz w artykule Present Continuous.

Present Perfect

Łączy przeszłość z teraźniejszością: doświadczenia, skutki widoczne teraz i stany, które trwają do dziś. Budowa: have/has + trzecia forma czasownika.

AngielskiPolski
Anna has never been to Ireland.Anna nigdy nie była w Irlandii.
Tom has lost his phone.Tom zgubił telefon (i nadal go nie ma).
I’ve known Anna for ten years.Znam Annę od dziesięciu lat.

Określenia czasu: ever, never, already, yet, just, so far, for, since. Ten czas sprawia Polakom sporo kłopotu, dlatego ma osobny artykuł: Present Perfect.

Present Perfect Continuous

Mówisz nim, jak długo trwa czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa do teraz. Budowa: have/has been + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
Anna has been learning English for three years.Anna uczy się angielskiego od trzech lat.
How long have you been waiting?Od jak dawna czekasz?

Określenia czasu: for, since, how long, all day, lately, recently.

4. Czasy przeszłe (Past)

Past Simple

Podstawowy czas przeszły: zakończone wydarzenie w konkretnym czasie. Budowa: czasowniki regularne dostają -ed, nieregularne mają drugą formę (go → went). Pytania i przeczenia tworzysz z did i formą podstawową.

AngielskiPolski
Anna visited her grandparents last weekend.Anna odwiedziła dziadków w zeszły weekend.
Tom didn’t go to work yesterday.Tom nie poszedł wczoraj do pracy.
When did the film start?Kiedy zaczął się film?

Określenia czasu: yesterday, last week, two days ago, in 2019, when I was a child. Wszystkie formy i czasowniki nieregularne znajdziesz w artykule Past Simple.

Past Continuous

Opisuje czynność, która w danym momencie przeszłości była w toku, często jako tło dla krótkiego zdarzenia. Budowa: was/were + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
At eight o’clock, Anna was having dinner.O ósmej Anna jadła kolację.
Tom was driving when it started to snow.Tom jechał samochodem, kiedy zaczął padać śnieg.

Określenia czasu: while, when, as, at that moment, at six o’clock yesterday, all evening.

Past Perfect

Pokazuje, że coś wydarzyło się wcześniej niż inne zdarzenie w przeszłości. Przydaje się w opowiadaniu i w mowie zależnej. Budowa: had + trzecia forma czasownika.

AngielskiPolski
When Anna arrived, the film had already started.Kiedy Anna przyszła, film już się zaczął.
Tom had never seen the sea before that trip.Przed tamtą podróżą Tom nigdy nie widział morza.

Określenia czasu: already, before, after, by the time, never… before.

Past Perfect Continuous

Mówi, jak długo coś trwało przed innym momentem w przeszłości. Często wyjaśnia przyczynę. Budowa: had been + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
The ground was wet because it had been raining.Ziemia była mokra, bo wcześniej padało.
Anna had been waiting for an hour when the bus came.Anna czekała już godzinę, kiedy przyjechał autobus.

Określenia czasu: for, since, how long, before, all day.

5. Czasy przyszłe (Future)

Future Simple

Używasz go do decyzji podjętych w chwili mówienia, obietnic, propozycji i przewidywań. Budowa: will + forma podstawowa, w przeczeniu won’t.

AngielskiPolski
I’ll call you later.Zadzwonię później.
It will be cold tomorrow.Jutro będzie zimno.
Don’t worry, Tom won’t tell anyone.Spokojnie, Tom nikomu nie powie.

Określenia czasu: tomorrow, next week, soon, in two days, probably, I think. W brytyjskim angielskim w propozycjach z I i we usłyszysz też shall: Shall I open the window? (Otworzyć okno?). Amerykanie powiedzą raczej Should I open the window? Więcej przykładów znajdziesz w artykule Future Simple.

Future Continuous

Mówi, co będzie w toku w konkretnym momencie w przyszłości. Budowa: will be + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
This time tomorrow, Anna will be flying to London.Jutro o tej porze Anna będzie lecieć do Londynu.
Don’t call at eight. Tom will be watching the match.Nie dzwoń o ósmej. Tom będzie oglądać mecz.

Określenia czasu: this time tomorrow, at eight tomorrow, this time next week.

Future Perfect

Mówi, że coś będzie już zakończone do jakiegoś momentu w przyszłości. Budowa: will have + trzecia forma czasownika.

AngielskiPolski
Tom will have finished the project by Friday.Tom skończy projekt do piątku.
By the time you get home, Anna will have left.Zanim wrócisz do domu, Anna już wyjdzie.

Określenia czasu: by, by the time, before, by then.

Future Perfect Continuous

Mówi, jak długo coś będzie trwało do jakiegoś momentu w przyszłości. W rozmowie słyszysz go rzadko. Budowa: will have been + czasownik z -ing.

AngielskiPolski
In May, Anna will have been living in Kraków for five years.W maju minie pięć lat, odkąd Anna mieszka w Krakowie.

Określenia czasu: by, for, by the time.

Going to i Present Continuous o przyszłości

Gdy coś jest już zaplanowane, rodzimi użytkownicy zwykle nie mówią will:

AngielskiPolskiKiedy?
I’m going to visit my grandma on Sunday.W niedzielę jadę do babci.zamiar, plan
Look at those clouds. It’s going to rain.Spójrz na te chmury. Będzie padać.przewidywanie na podstawie tego, co widać
Tom is meeting Anna at five tomorrow.Tom jutro o piątej spotyka się z Anną.ustalone spotkanie

6. Pytania, przeczenia i krótkie odpowiedzi

We wszystkich czasach działa ta sama zasada: pierwszy czasownik posiłkowy (is, have, was, will…) w pytaniu stoi przed podmiotem, w przeczeniu dostaje not, a w krótkiej odpowiedzi zostaje sam. Tylko Present Simple i Past Simple potrzebują pomocnika do/does albo did.

CzasPytanieKrótka odpowiedź
Present SimpleDo you work here?Yes, I do.
Present ContinuousIs Tom working?No, he isn’t.
Present PerfectHave you finished?Yes, I have.
Past SimpleDid Anna call?No, she didn’t.
Past ContinuousWere they sleeping?Yes, they were.
Future SimpleWill you help me?Of course I will.

7. Które czasy są najważniejsze?

Nie musisz uczyć się wszystkich dwunastu naraz. W codziennej rozmowie najczęściej słyszysz te:

  1. Present Simple: zwyczaje i fakty.
  2. Present Continuous: to, co dzieje się teraz.
  3. Past Simple: opowiadanie o przeszłości.
  4. Present Perfect: doświadczenia i skutki widoczne teraz.
  5. Future Simple i going to: plany i przewidywania.

Gdy je opanujesz, dołóż Past Continuous i Present Perfect Continuous. Past Perfect przyda ci się w opowiadaniu i w mowie zależnej. Future Perfect i Future Perfect Continuous spotkasz rzadko, głównie w tekstach i na wyższych poziomach. W szkole i na maturze bardzo często wraca też ta sama pułapka: odróżnić Present Simple od Present Continuous i Past Simple od Present Perfect.

8. Typowe błędy Polaków

❌ Źle✅ DobrzeDlaczego?
Where you live?Where do you live?Present Simple potrzebuje w pytaniu do/does.
I am work in a bank.I work in a bank.Nie mieszaj am z formą podstawową.
Tom don’t like coffee.Tom doesn’t like coffee.Przy he/she/it: doesn’t.
I live here since 2020.I have lived here since 2020.„Mieszkam tu od…” to Present Perfect.
I have seen Tom yesterday.I saw Tom yesterday.Z yesterday tylko Past Simple.
Tomorrow I go to the cinema.Tomorrow I’m going to the cinema.Plan na jutro: Present Continuous albo going to, nie Present Simple.
When I will finish, I will call you.When I finish, I’ll call you.Po when i if o przyszłości mówisz w Present Simple.

9. Ucz się czasów angielskich blokami językowymi

Dwanaście czasów to dużo teorii. W rozmowie nikt nie ma czasu, żeby przy każdym zdaniu sprawdzać w głowie tabelę. Dlatego w Sprachheld uczysz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy mówią jako całość. Każdy z nich niesie gotowy czas.

Blok językowyPo polsku
I usually…Zwykle…
What are you doing?Co robisz?
Have you ever…?Zdarzyło ci się kiedyś…?
How was your day?Jak minął dzień?
I’m going to…Zamierzam…
I’ll call you later.Zadzwonię później.

Spróbuj połączyć kilka bloków w krótką rozmowę: How was your day? – Good, thanks. I’m going to cook dinner now. – Great, I’ll call you later. W trzech zdaniach mówisz o przeszłości, o planie i o przyszłości, a nie musisz myśleć o żadnej regule.

Ćwiczenie

Wstaw czasownik w odpowiednim czasie.

  1. Tom zwykle pracuje w biurze. Tom usually ___ in an office. (work)
  2. Anna teraz czyta książkę. Anna ___ a book right now. (read)
  3. W zeszłe wakacje pojechali do Gdańska. They ___ to Gdańsk last summer. (go)
  4. Mieszkam tu od dziesięciu lat. I ___ here for ten years. (live)
  5. Zadzwonię do ciebie jutro. I ___ you tomorrow. (call)
Pokaż rozwiązanie
  1. works (Present Simple, zwyczaj)
  2. is reading (Present Continuous, teraz)
  3. went (Past Simple, last summer)
  4. have lived albo have been living (Present Perfect, „od” do teraz)
  5. will call albo ‘ll call (Future Simple, obietnica)

Wypróbuj