Przejdź do treści
  1. Strona główna
  2. Blog
  3. Nauka angielskiego

Phrasal verbs: lista najważniejszych czasowników frazowych z przykładami

Phrasal verbPo polsku
get upwstawać
wake upbudzić się
look forszukać
find outdowiedzieć się
give uppoddawać się, rzucać (np. palenie)
turn on, turn offwłączać, wyłączać
put on, take offzakładać, zdejmować (ubranie)
pick upodbierać (kogoś), podnosić
look afteropiekować się
come backwracać
go ondziać się, trwać
run out ofkończyć się (komuś)

Phrasal verbs, po polsku czasowniki frazowe, to połączenia czasownika z krótkim słówkiem, takim jak up, off albo for. Rodzimi użytkownicy angielskiego używają ich na co dzień, dlatego bez nich trudno zrozumieć rozmowę, serial czy piosenkę. Poniżej znajdziesz zasady, kilkadziesiąt najważniejszych phrasal verbs pogrupowanych tematycznie, typowe błędy Polaków i ćwiczenie.

Za darmo dla uczących się angielskiego
PDF do pobrania: lista słówek z angielską flagą

Twój darmowy PDF do tego artykułu

  • Cały ten artykuł do wydrukowania
  • Do tego pakiet ponad 100 bloków językowych i PDF-y do wszystkich tematów z bloga
Zapis po darmowy pakiet

Najpierw dostaniesz e-mail z linkiem do potwierdzenia zapisu. Potem wyślemy ci pakiet, a następnie porady do nauki angielskiego i informacje o naszych kursach. Z listy wypiszesz się w każdej chwili jednym kliknięciem. Więcej w polityce prywatności.

1. Co to są phrasal verbs?

Phrasal verb składa się z czasownika i jednej albo dwóch partykuł (particles). Partykuła to przyimek (np. for, at, after) albo przysłówek (np. up, out, back). Razem tworzą nowe wyrażenie, często o zupełnie innym znaczeniu niż sam czasownik.

CzasownikPhrasal verb
get (dostawać)get up (wstawać)
give (dawać)give up (poddawać się)
run (biec)run out of (kończyć się komuś)
turn (obracać)turn down (ściszać, odrzucać)

Polski robi to samo, tylko przedrostkiem

Po polsku znaczenie czasownika zmieniasz przedrostkiem: iść, wyjść, wejść, przyjść, odejść. Angielski robi to samo, tylko jego „przedrostek” stoi za czasownikiem i jest osobnym słowem.

Po polskuPo angielsku
wyjśćgo out
wejśćcome in
wrócićcome back
odejść, iść sobiego away
zjeść wszystkoeat up
wypić do końcadrink up

Dobrze wiedzieć: Partykuła up często działa jak polski czasownik dokonany. Pokazuje, że czynność jest skończona. Eat to „jeść”, a eat up to „zjeść wszystko”. Podobnie clean up (posprzątać), use up (zużyć) i fill up (napełnić do pełna).

Trzy rodzaje phrasal verbs

BudowaPrzykładyPo polsku
czasownik + przysłówekwake up, give inbudzić się, ustąpić
czasownik + przyimeklook at, believe inpatrzeć na, wierzyć w
czasownik + przysłówek + przyimekput up with, look forward toznosić (coś), nie móc się doczekać

Niektóre podręczniki nazywają połączenia czasownika z przyimkiem (look at, believe in) osobno: prepositional verbs. W praktyce uczysz się ich tak samo jak phrasal verbs, czyli razem z partykułą.

Jeden czasownik, wiele znaczeń

Phrasal verbs z look: look at, look for, look after, look up, look out i look forward to

Wystarczy zmienić partykułę, a znaczenie zmienia się całkowicie. Dobrze widać to na czasowniku look (patrzeć):

Phrasal verbPo polskuPrzykład
look atpatrzeć naLook at this photo! (Popatrz na to zdjęcie!)
look forszukaćTom is looking for a new job. (Tom szuka nowej pracy.)
look afteropiekować sięAnna looks after her grandma. (Anna opiekuje się babcią.)
look upsprawdzić (np. w słowniku)Look it up in a dictionary. (Sprawdź to w słowniku.)
look forward tonie móc się doczekaćWe’re looking forward to the holidays. (Nie możemy się doczekać wakacji.)
look outuważaćLook out! A car is coming. (Uważaj! Jedzie samochód.)

2. Phrasal verbs w zdaniu: gdzie stoi dopełnienie?

Phrasal verbs zachowują się w zdaniu trochę inaczej niż zwykłe czasowniki. Najważniejsze pytanie brzmi: czy dopełnienie (np. the light, it, the children) może stanąć w środku? Są trzy możliwości.

Rozdzielne phrasal verbs

Przy wielu phrasal verbs dopełnienie może stać za partykułą albo między czasownikiem a partykułą. Obie wersje są poprawne:

Wersja 1Wersja 2Po polsku
Turn off the light.Turn the light off.Zgaś światło.
Put on your coat.Put your coat on.Załóż płaszcz.
Anna picked up the kids.Anna picked the kids up.Anna odebrała dzieci.

Uwaga: Gdy dopełnieniem jest zaimek (it, them, him, her, me, you, us), stawiasz go zawsze między czasownikiem a partykułą. Mówisz Turn it off, nigdy „Turn off it”.

❌ Źle✅ Dobrze
Turn off it.Turn it off. (Wyłącz to.)
Can you pick up me?Can you pick me up? (Odbierzesz mnie?)
Put on them.Put them on. (Załóż je.)

Nierozdzielne phrasal verbs

Tych nie rozdzielasz nigdy. Dopełnienie, także zaimek, stoi za całym phrasal verb. Należą tu zwłaszcza połączenia z przyimkiem, np. look after, come across, get over (dojść do siebie po czymś), run into (wpaść na kogoś).

AngielskiPolski
Tom looks after the children.Tom opiekuje się dziećmi.
Tom looks after them.Tom się nimi opiekuje.
Anna came across an old photo.Anna natknęła się na stare zdjęcie.
Anna ran into Tom at the supermarket.Anna wpadła na Toma w supermarkecie.

Zdanie „Tom looks the children after” jest więc błędne.

Phrasal verbs bez dopełnienia

Część phrasal verbs nie potrzebuje dopełnienia. Stoją w zdaniu same, jak polskie „wstawać” albo „dorastać”.

AngielskiPolski
What time do you get up?O której wstajesz?
The plane took off on time.Samolot wystartował punktualnie.
Our car broke down.Zepsuł nam się samochód.
Tom grew up in Poznań.Tom dorastał w Poznaniu.
Anna didn’t show up.Anna nie przyszła.

Dobrze wiedzieć: Dobry słownik pokazuje, czy phrasal verb można rozdzielić. Zapis turn something off znaczy, że dopełnienie może stanąć w środku. Zapis look after somebody znaczy, że stoi zawsze na końcu.

3. Lista najważniejszych phrasal verbs

Tych phrasal verbs używa się w codziennym angielskim najczęściej. Są pogrupowane tematycznie, bo w grupach łatwiej je zapamiętać. Kliknij głośnik przy przykładzie i powtórz całe zdanie na głos.

Dom i codzienność

Phrasal verbPo polskuPrzykład
get upwstawaćAnna gets up at six. (Anna wstaje o szóstej.)
wake upbudzić sięTom woke up late today. (Tom obudził się dziś późno.)
turn on, turn offwłączać, wyłączaćCan you turn on the TV? (Włączysz telewizor?)
turn up, turn downpodgłaśniać, ściszaćPlease turn the music down. (Ścisz, proszę, muzykę.)
put on, take offzakładać, zdejmowaćTake off your shoes, please. (Zdejmij, proszę, buty.)
tidy upposprzątaćLet’s tidy up the kitchen. (Posprzątajmy kuchnię.)
take outwynosićTom takes out the rubbish every evening. (Tom co wieczór wynosi śmieci.)

Rubbish to śmieci po brytyjsku. Amerykanie mówią trash albo garbage.

Początek, koniec i plany

Phrasal verbPo polskuPrzykład
set offwyruszaćLet’s set off early. (Wyruszmy wcześnie.)
give uppoddawać się, rzucaćTom gave up smoking last year. (Tom rzucił palenie w zeszłym roku.)
carry onkontynuowaćCarry on, I’m listening. (Mów dalej, słucham.)
call offodwoływaćThey called off the concert. (Odwołali koncert.)
put offprzekładać, odkładać na późniejDon’t put it off until tomorrow. (Nie odkładaj tego na jutro.)
go ondziać się, trwaćWhat’s going on? (Co się dzieje?)

Ludzie i relacje

Phrasal verbPo polskuPrzykład
get on withdogadywać się zAnna gets on well with her boss. (Anna dobrze dogaduje się z szefem.)
look afteropiekować sięWho will look after the dog? (Kto zaopiekuje się psem?)
show uppojawić się, przyjśćTom showed up an hour late. (Tom przyszedł z godzinnym spóźnieniem.)
ask outzaprosić na randkęTom finally asked Anna out. (Tom w końcu zaprosił Annę na randkę.)
break uprozstać się, zerwaćThey broke up after five years. (Rozstali się po pięciu latach.)
fall out withpokłócić się zAnna fell out with her sister. (Anna pokłóciła się z siostrą.)
catch upnadrobić, pogadać po przerwieLet’s meet and catch up! (Spotkajmy się i pogadajmy!)
bring upwychowywać; poruszać (temat)Tom was brought up by his grandparents. (Toma wychowali dziadkowie.)
grow updorastaćAnna grew up in Gdynia. (Anna dorastała w Gdyni.)

Get on with jest typowe dla brytyjskiego angielskiego. Amerykanie częściej mówią get along with, ale w Wielkiej Brytanii to też zrozumieją.

Szukanie, myślenie, rozumienie

Phrasal verbPo polskuPrzykład
look forszukaćI’m looking for the station. (Szukam dworca.)
find outdowiedzieć się, sprawdzićCan you find out when the train leaves? (Sprawdzisz, o której odjeżdża pociąg?)
look upsprawdzić, wyszukaćLook up the word in a dictionary. (Sprawdź to słowo w słowniku.)
come acrossnatknąć się naAnna came across an old letter. (Anna natknęła się na stary list.)
figure outrozgryźć, zrozumiećTom can’t figure out this app. (Tom nie może rozgryźć tej aplikacji.)
work outrozwiązać; ułożyć się; ćwiczyćDon’t worry, it will work out. (Nie martw się, wszystko się ułoży.)
think overprzemyślećThink it over and call me. (Przemyśl to i zadzwoń.)
make upzmyślać; godzić sięTom made up a story. (Tom zmyślił historię.)

Praca i nauka

Phrasal verbPo polskuPrzykład
take onprzyjmować (do pracy), brać na siebieThe company is taking on new staff. (Firma przyjmuje nowych pracowników.)
hand inoddawać (pracę, dokument)Hand in your essays on Monday. (Oddajcie wypracowania w poniedziałek.)
fill inwypełniaćPlease fill in this form. (Proszę wypełnić ten formularz.)
go overprzejrzeć, powtórzyćLet’s go over the answers. (Przejrzyjmy odpowiedzi.)
pick uppodłapać (język, nawyk)Anna picked up some Spanish in Madrid. (Anna podłapała w Madrycie trochę hiszpańskiego.)
look intozbadać, przyjrzeć sięWe’ll look into the problem. (Przyjrzymy się temu problemowi.)
turn downodrzucićTom turned down the job offer. (Tom odrzucił ofertę pracy.)

Formularz wypełniasz po brytyjsku fill in, a po amerykańsku najczęściej fill out.

Podróże

Phrasal verbPo polskuPrzykład
check inzameldować się, odprawić sięWe can check in after 2 pm. (Możemy się zameldować po 14:00.)
check outwymeldować sięYou have to check out by 11. (Trzeba się wymeldować do 11:00.)
get on, get offwsiadać, wysiadać (autobus, pociąg)Get off at the next stop. (Wysiądź na następnym przystanku.)
get in, get outwsiadać, wysiadać (samochód)Get in, I’ll drive you home. (Wsiadaj, odwiozę cię do domu.)
pick upodbierać (kogoś)I’ll pick you up at the airport. (Odbiorę cię z lotniska.)
drop offpodrzucić, wysadzićCan you drop me off at the station? (Podrzucisz mnie na dworzec?)
take offstartować (samolot)The plane takes off at nine. (Samolot startuje o dziewiątej.)

Dobrze wiedzieć: Do autobusu, pociągu, samolotu i na rower wsiadasz z get on i wysiadasz z get off. Do samochodu i taksówki wsiadasz z get in, a wysiadasz z get out of.

Problemy i zmiany

Phrasal verbPo polskuPrzykład
break downzepsuć sięThe car broke down on the motorway. (Samochód zepsuł się na autostradzie.)
run out ofkończyć się (komuś)We’ve run out of milk. (Skończyło nam się mleko.)
go up, go downrosnąć, spadaćPrices have gone up again. (Ceny znowu wzrosły.)
cut down onograniczaćTom is trying to cut down on sugar. (Tom próbuje ograniczyć cukier.)
sort outzałatwić, uporządkowaćDon’t worry, we’ll sort it out. (Nie martw się, załatwimy to.)
mess upzawalić, popsućTom messed up the exam. (Tom zawalił egzamin.)
turn intozmieniać się wThe rain turned into snow. (Deszcz zamienił się w śnieg.)
fall throughnie dojść do skutkuOur plans fell through. (Nasze plany nie wypaliły.)

4. Najczęstsze partykuły i ich znaczenie

Znaczenia phrasal verb nie zawsze da się zgadnąć. Wiele partykuł ma jednak swój typowy „kierunek”. Gdy go znasz, łatwiej zapamiętasz nowe połączenia.

PartykułaCo często znaczyPrzykłady
upw górę; do końcaget up, go up, eat up, fill up
downw dół; mniej, wolniejsit down, slow down, calm down, cut down on
outna zewnątrz; do końca, do zerago out, find out, run out of
offod, z; wyłączenie; odjazdtake off, turn off, set off
onna; włączenie; dalejput on, turn on, carry on
backz powrotemcome back, call back, give back
indo środkacome in, check in, fill in
overod początku do końca; jeszcze razthink over, go over, start over
awayprecz, dalekogo away, throw away, give away

Uwaga: Jeden phrasal verb może mieć kilka znaczeń. Make up to „zmyślić” (make up a story), „pogodzić się” (they made up) i „nadrobić” (make up for lost time). A make-up z łącznikiem to makijaż. Dlatego ucz się phrasal verbs w całych zdaniach.

5. Phrasal verbs w różnych czasach

Odmieniasz tylko czasownik. Partykuła zostaje bez zmian, w każdym czasie i w każdej osobie.

CzasPrzykład
Present SimpleAnna gets up at six. (Anna wstaje o szóstej.)
Present ContinuousTom is looking for his keys. (Tom szuka kluczy.)
Past SimpleThey called off the meeting. (Odwołali spotkanie.)
Present PerfectWe’ve run out of coffee. (Skończyła nam się kawa.)
Future SimpleI’ll pick you up at eight. (Odbiorę cię o ósmej.)

Wiele phrasal verbs powstaje z czasowników nieregularnych: get – got – got, take – took – taken, give – gave – given, break – broke – broken, grow – grew – grown. Formy najczęstszych z nich znajdziesz w artykule Czasowniki nieregularne w angielskim.

6. Typowe błędy Polaków

Te pomyłki słychać bardzo często. Większość z nich bierze się z tłumaczenia słowo w słowo z polskiego.

❌ Źle✅ DobrzeDlaczego?
Turn off it.Turn it off.Zaimek stoi między czasownikiem a partykułą.
I’m looking my phone.I’m looking for my phone.„Szukać” to look for, samo look to „patrzeć”.
Wait me!Wait for me!„Czekać na kogoś” to wait for.
I look forward to see you.I look forward to seeing you.Po look forward to stoi forma z -ing.
Tom gave up to smoke.Tom gave up smoking.Po give up też stoi -ing.
Get out from the car.Get out of the car.Z samochodu wysiadasz z out of.

Zapamiętaj prostą zasadę: gdy po phrasal verb stoi kolejny czasownik, zwykle dostaje on końcówkę -ing: give up smoking, carry on working, look forward to meeting. Więcej o tej formie przeczytasz w artykule Gerund.

Phrasal verbs brzmią raczej potocznie

W rozmowie, w wiadomości do znajomych i w serialach phrasal verbs są zupełnie naturalne. W oficjalnym piśmie częściej wybierasz jedno słowo, często pochodzenia łacińskiego:

PotocznieFormalniePo polsku
find outdiscoverdowiedzieć się
put offpostponeprzełożyć
call offcancelodwołać
go upincreasewzrosnąć
look intoinvestigatezbadać
get in touchcontactskontaktować się
come backreturnwrócić

Przykład: znajomemu piszesz We have to put off the meeting, a w oficjalnej wiadomości do firmy We have to postpone the meeting. Gotowe zwroty do takich wiadomości znajdziesz w artykule E-mail po angielsku.

7. Jak uczyć się phrasal verbs?

Lista phrasal verbs potrafi przestraszyć. Nie musisz jednak znać ich wszystkich. Te sposoby działają najlepiej:

Wiele phrasal verbs ma znaczenie przenośne, podobnie jak idiomy. Samochód, który broke down, niczego nie stłukł, tylko się zepsuł. Popularne stałe zwroty z polskimi odpowiednikami znajdziesz w artykule Idiomy angielskie.

8. Ucz się phrasal verbs blokami językowymi

Phrasal verbs same w sobie są bardzo podobne do bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy mówią jako całość. Dlatego w Sprachheld nie uczysz się ich z listy, tylko w gotowych zwrotach, od razu z właściwą partykułą i szykiem.

Blok językowyPo polsku
I’ll pick you up at…Odbiorę cię o…
Hold on a second.Chwileczkę.
Don’t give up!Nie poddawaj się!
Let me think it over.Daj mi to przemyśleć.
I ran out of time.Zabrakło mi czasu.
Come on!No dalej! Chodź!

Weź blok I’ll pick you up at… i dodaj godzinę albo miejsce: I’ll pick you up at seven, I’ll pick you up at the station. Zaimek you stoi od razu we właściwym miejscu, w środku, i nie musisz się zastanawiać nad zasadą.

Ćwiczenie

Uzupełnij zdania właściwą partykułą. W ostatnim zdaniu ułóż słowa we właściwej kolejności.

  1. Anna szuka nowego mieszkania. Anna is looking ___ a new flat.
  2. Wyłącz, proszę, telewizor. Please turn ___ the TV.
  3. Skończył nam się chleb. We’ve run ___ of bread.
  4. Odbiorę cię o ósmej. I’ll pick you ___ at eight.
  5. Włącz to. (it / turn / on)
Pokaż rozwiązanie
  1. for
  2. off
  3. out
  4. up
  5. Turn it on. (zaimek it stoi w środku)

Wypróbuj