| Phrasal verb | Po polsku |
|---|---|
| get up | wstawać |
| wake up | budzić się |
| look for | szukać |
| find out | dowiedzieć się |
| give up | poddawać się, rzucać (np. palenie) |
| turn on, turn off | włączać, wyłączać |
| put on, take off | zakładać, zdejmować (ubranie) |
| pick up | odbierać (kogoś), podnosić |
| look after | opiekować się |
| come back | wracać |
| go on | dziać się, trwać |
| run out of | kończyć się (komuś) |
Phrasal verbs, po polsku czasowniki frazowe, to połączenia czasownika z krótkim słówkiem, takim jak up, off albo for. Rodzimi użytkownicy angielskiego używają ich na co dzień, dlatego bez nich trudno zrozumieć rozmowę, serial czy piosenkę. Poniżej znajdziesz zasady, kilkadziesiąt najważniejszych phrasal verbs pogrupowanych tematycznie, typowe błędy Polaków i ćwiczenie.
1. Co to są phrasal verbs?
Phrasal verb składa się z czasownika i jednej albo dwóch partykuł (particles). Partykuła to przyimek (np. for, at, after) albo przysłówek (np. up, out, back). Razem tworzą nowe wyrażenie, często o zupełnie innym znaczeniu niż sam czasownik.
| Czasownik | Phrasal verb |
|---|---|
| get (dostawać) | get up (wstawać) |
| give (dawać) | give up (poddawać się) |
| run (biec) | run out of (kończyć się komuś) |
| turn (obracać) | turn down (ściszać, odrzucać) |
Polski robi to samo, tylko przedrostkiem
Po polsku znaczenie czasownika zmieniasz przedrostkiem: iść, wyjść, wejść, przyjść, odejść. Angielski robi to samo, tylko jego „przedrostek” stoi za czasownikiem i jest osobnym słowem.
| Po polsku | Po angielsku |
|---|---|
| wyjść | go out |
| wejść | come in |
| wrócić | come back |
| odejść, iść sobie | go away |
| zjeść wszystko | eat up |
| wypić do końca | drink up |
Dobrze wiedzieć: Partykuła up często działa jak polski czasownik dokonany. Pokazuje, że czynność jest skończona. Eat to „jeść”, a eat up to „zjeść wszystko”. Podobnie clean up (posprzątać), use up (zużyć) i fill up (napełnić do pełna).
Trzy rodzaje phrasal verbs
| Budowa | Przykłady | Po polsku |
|---|---|---|
| czasownik + przysłówek | wake up, give in | budzić się, ustąpić |
| czasownik + przyimek | look at, believe in | patrzeć na, wierzyć w |
| czasownik + przysłówek + przyimek | put up with, look forward to | znosić (coś), nie móc się doczekać |
Niektóre podręczniki nazywają połączenia czasownika z przyimkiem (look at, believe in) osobno: prepositional verbs. W praktyce uczysz się ich tak samo jak phrasal verbs, czyli razem z partykułą.
Jeden czasownik, wiele znaczeń

Wystarczy zmienić partykułę, a znaczenie zmienia się całkowicie. Dobrze widać to na czasowniku look (patrzeć):
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| look at | patrzeć na | Look at this photo! (Popatrz na to zdjęcie!) |
| look for | szukać | Tom is looking for a new job. (Tom szuka nowej pracy.) |
| look after | opiekować się | Anna looks after her grandma. (Anna opiekuje się babcią.) |
| look up | sprawdzić (np. w słowniku) | Look it up in a dictionary. (Sprawdź to w słowniku.) |
| look forward to | nie móc się doczekać | We’re looking forward to the holidays. (Nie możemy się doczekać wakacji.) |
| look out | uważać | Look out! A car is coming. (Uważaj! Jedzie samochód.) |
2. Phrasal verbs w zdaniu: gdzie stoi dopełnienie?
Phrasal verbs zachowują się w zdaniu trochę inaczej niż zwykłe czasowniki. Najważniejsze pytanie brzmi: czy dopełnienie (np. the light, it, the children) może stanąć w środku? Są trzy możliwości.
Rozdzielne phrasal verbs
Przy wielu phrasal verbs dopełnienie może stać za partykułą albo między czasownikiem a partykułą. Obie wersje są poprawne:
| Wersja 1 | Wersja 2 | Po polsku |
|---|---|---|
| Turn off the light. | Turn the light off. | Zgaś światło. |
| Put on your coat. | Put your coat on. | Załóż płaszcz. |
| Anna picked up the kids. | Anna picked the kids up. | Anna odebrała dzieci. |
Uwaga: Gdy dopełnieniem jest zaimek (it, them, him, her, me, you, us), stawiasz go zawsze między czasownikiem a partykułą. Mówisz Turn it off, nigdy „Turn off it”.
| ❌ Źle | ✅ Dobrze |
|---|---|
| Turn off it. | Turn it off. (Wyłącz to.) |
| Can you pick up me? | Can you pick me up? (Odbierzesz mnie?) |
| Put on them. | Put them on. (Załóż je.) |
Nierozdzielne phrasal verbs
Tych nie rozdzielasz nigdy. Dopełnienie, także zaimek, stoi za całym phrasal verb. Należą tu zwłaszcza połączenia z przyimkiem, np. look after, come across, get over (dojść do siebie po czymś), run into (wpaść na kogoś).
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Tom looks after the children. | Tom opiekuje się dziećmi. |
| Tom looks after them. | Tom się nimi opiekuje. |
| Anna came across an old photo. | Anna natknęła się na stare zdjęcie. |
| Anna ran into Tom at the supermarket. | Anna wpadła na Toma w supermarkecie. |
Zdanie „Tom looks the children after” jest więc błędne.
Phrasal verbs bez dopełnienia
Część phrasal verbs nie potrzebuje dopełnienia. Stoją w zdaniu same, jak polskie „wstawać” albo „dorastać”.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| What time do you get up? | O której wstajesz? |
| The plane took off on time. | Samolot wystartował punktualnie. |
| Our car broke down. | Zepsuł nam się samochód. |
| Tom grew up in Poznań. | Tom dorastał w Poznaniu. |
| Anna didn’t show up. | Anna nie przyszła. |
Dobrze wiedzieć: Dobry słownik pokazuje, czy phrasal verb można rozdzielić. Zapis turn something off znaczy, że dopełnienie może stanąć w środku. Zapis look after somebody znaczy, że stoi zawsze na końcu.
3. Lista najważniejszych phrasal verbs
Tych phrasal verbs używa się w codziennym angielskim najczęściej. Są pogrupowane tematycznie, bo w grupach łatwiej je zapamiętać. Kliknij głośnik przy przykładzie i powtórz całe zdanie na głos.
Dom i codzienność
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| get up | wstawać | Anna gets up at six. (Anna wstaje o szóstej.) |
| wake up | budzić się | Tom woke up late today. (Tom obudził się dziś późno.) |
| turn on, turn off | włączać, wyłączać | Can you turn on the TV? (Włączysz telewizor?) |
| turn up, turn down | podgłaśniać, ściszać | Please turn the music down. (Ścisz, proszę, muzykę.) |
| put on, take off | zakładać, zdejmować | Take off your shoes, please. (Zdejmij, proszę, buty.) |
| tidy up | posprzątać | Let’s tidy up the kitchen. (Posprzątajmy kuchnię.) |
| take out | wynosić | Tom takes out the rubbish every evening. (Tom co wieczór wynosi śmieci.) |
Rubbish to śmieci po brytyjsku. Amerykanie mówią trash albo garbage.
Początek, koniec i plany
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| set off | wyruszać | Let’s set off early. (Wyruszmy wcześnie.) |
| give up | poddawać się, rzucać | Tom gave up smoking last year. (Tom rzucił palenie w zeszłym roku.) |
| carry on | kontynuować | Carry on, I’m listening. (Mów dalej, słucham.) |
| call off | odwoływać | They called off the concert. (Odwołali koncert.) |
| put off | przekładać, odkładać na później | Don’t put it off until tomorrow. (Nie odkładaj tego na jutro.) |
| go on | dziać się, trwać | What’s going on? (Co się dzieje?) |
Ludzie i relacje
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| get on with | dogadywać się z | Anna gets on well with her boss. (Anna dobrze dogaduje się z szefem.) |
| look after | opiekować się | Who will look after the dog? (Kto zaopiekuje się psem?) |
| show up | pojawić się, przyjść | Tom showed up an hour late. (Tom przyszedł z godzinnym spóźnieniem.) |
| ask out | zaprosić na randkę | Tom finally asked Anna out. (Tom w końcu zaprosił Annę na randkę.) |
| break up | rozstać się, zerwać | They broke up after five years. (Rozstali się po pięciu latach.) |
| fall out with | pokłócić się z | Anna fell out with her sister. (Anna pokłóciła się z siostrą.) |
| catch up | nadrobić, pogadać po przerwie | Let’s meet and catch up! (Spotkajmy się i pogadajmy!) |
| bring up | wychowywać; poruszać (temat) | Tom was brought up by his grandparents. (Toma wychowali dziadkowie.) |
| grow up | dorastać | Anna grew up in Gdynia. (Anna dorastała w Gdyni.) |
Get on with jest typowe dla brytyjskiego angielskiego. Amerykanie częściej mówią get along with, ale w Wielkiej Brytanii to też zrozumieją.
Szukanie, myślenie, rozumienie
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| look for | szukać | I’m looking for the station. (Szukam dworca.) |
| find out | dowiedzieć się, sprawdzić | Can you find out when the train leaves? (Sprawdzisz, o której odjeżdża pociąg?) |
| look up | sprawdzić, wyszukać | Look up the word in a dictionary. (Sprawdź to słowo w słowniku.) |
| come across | natknąć się na | Anna came across an old letter. (Anna natknęła się na stary list.) |
| figure out | rozgryźć, zrozumieć | Tom can’t figure out this app. (Tom nie może rozgryźć tej aplikacji.) |
| work out | rozwiązać; ułożyć się; ćwiczyć | Don’t worry, it will work out. (Nie martw się, wszystko się ułoży.) |
| think over | przemyśleć | Think it over and call me. (Przemyśl to i zadzwoń.) |
| make up | zmyślać; godzić się | Tom made up a story. (Tom zmyślił historię.) |
Praca i nauka
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| take on | przyjmować (do pracy), brać na siebie | The company is taking on new staff. (Firma przyjmuje nowych pracowników.) |
| hand in | oddawać (pracę, dokument) | Hand in your essays on Monday. (Oddajcie wypracowania w poniedziałek.) |
| fill in | wypełniać | Please fill in this form. (Proszę wypełnić ten formularz.) |
| go over | przejrzeć, powtórzyć | Let’s go over the answers. (Przejrzyjmy odpowiedzi.) |
| pick up | podłapać (język, nawyk) | Anna picked up some Spanish in Madrid. (Anna podłapała w Madrycie trochę hiszpańskiego.) |
| look into | zbadać, przyjrzeć się | We’ll look into the problem. (Przyjrzymy się temu problemowi.) |
| turn down | odrzucić | Tom turned down the job offer. (Tom odrzucił ofertę pracy.) |
Formularz wypełniasz po brytyjsku fill in, a po amerykańsku najczęściej fill out.
Podróże
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| check in | zameldować się, odprawić się | We can check in after 2 pm. (Możemy się zameldować po 14:00.) |
| check out | wymeldować się | You have to check out by 11. (Trzeba się wymeldować do 11:00.) |
| get on, get off | wsiadać, wysiadać (autobus, pociąg) | Get off at the next stop. (Wysiądź na następnym przystanku.) |
| get in, get out | wsiadać, wysiadać (samochód) | Get in, I’ll drive you home. (Wsiadaj, odwiozę cię do domu.) |
| pick up | odbierać (kogoś) | I’ll pick you up at the airport. (Odbiorę cię z lotniska.) |
| drop off | podrzucić, wysadzić | Can you drop me off at the station? (Podrzucisz mnie na dworzec?) |
| take off | startować (samolot) | The plane takes off at nine. (Samolot startuje o dziewiątej.) |
Dobrze wiedzieć: Do autobusu, pociągu, samolotu i na rower wsiadasz z get on i wysiadasz z get off. Do samochodu i taksówki wsiadasz z get in, a wysiadasz z get out of.
Problemy i zmiany
| Phrasal verb | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| break down | zepsuć się | The car broke down on the motorway. (Samochód zepsuł się na autostradzie.) |
| run out of | kończyć się (komuś) | We’ve run out of milk. (Skończyło nam się mleko.) |
| go up, go down | rosnąć, spadać | Prices have gone up again. (Ceny znowu wzrosły.) |
| cut down on | ograniczać | Tom is trying to cut down on sugar. (Tom próbuje ograniczyć cukier.) |
| sort out | załatwić, uporządkować | Don’t worry, we’ll sort it out. (Nie martw się, załatwimy to.) |
| mess up | zawalić, popsuć | Tom messed up the exam. (Tom zawalił egzamin.) |
| turn into | zmieniać się w | The rain turned into snow. (Deszcz zamienił się w śnieg.) |
| fall through | nie dojść do skutku | Our plans fell through. (Nasze plany nie wypaliły.) |
4. Najczęstsze partykuły i ich znaczenie
Znaczenia phrasal verb nie zawsze da się zgadnąć. Wiele partykuł ma jednak swój typowy „kierunek”. Gdy go znasz, łatwiej zapamiętasz nowe połączenia.
| Partykuła | Co często znaczy | Przykłady |
|---|---|---|
| up | w górę; do końca | get up, go up, eat up, fill up |
| down | w dół; mniej, wolniej | sit down, slow down, calm down, cut down on |
| out | na zewnątrz; do końca, do zera | go out, find out, run out of |
| off | od, z; wyłączenie; odjazd | take off, turn off, set off |
| on | na; włączenie; dalej | put on, turn on, carry on |
| back | z powrotem | come back, call back, give back |
| in | do środka | come in, check in, fill in |
| over | od początku do końca; jeszcze raz | think over, go over, start over |
| away | precz, daleko | go away, throw away, give away |
Uwaga: Jeden phrasal verb może mieć kilka znaczeń. Make up to „zmyślić” (make up a story), „pogodzić się” (they made up) i „nadrobić” (make up for lost time). A make-up z łącznikiem to makijaż. Dlatego ucz się phrasal verbs w całych zdaniach.
5. Phrasal verbs w różnych czasach
Odmieniasz tylko czasownik. Partykuła zostaje bez zmian, w każdym czasie i w każdej osobie.
| Czas | Przykład |
|---|---|
| Present Simple | Anna gets up at six. (Anna wstaje o szóstej.) |
| Present Continuous | Tom is looking for his keys. (Tom szuka kluczy.) |
| Past Simple | They called off the meeting. (Odwołali spotkanie.) |
| Present Perfect | We’ve run out of coffee. (Skończyła nam się kawa.) |
| Future Simple | I’ll pick you up at eight. (Odbiorę cię o ósmej.) |
Wiele phrasal verbs powstaje z czasowników nieregularnych: get – got – got, take – took – taken, give – gave – given, break – broke – broken, grow – grew – grown. Formy najczęstszych z nich znajdziesz w artykule Czasowniki nieregularne w angielskim.
6. Typowe błędy Polaków
Te pomyłki słychać bardzo często. Większość z nich bierze się z tłumaczenia słowo w słowo z polskiego.
| ❌ Źle | ✅ Dobrze | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Turn off it. | Turn it off. | Zaimek stoi między czasownikiem a partykułą. |
| I’m looking my phone. | I’m looking for my phone. | „Szukać” to look for, samo look to „patrzeć”. |
| Wait me! | Wait for me! | „Czekać na kogoś” to wait for. |
| I look forward to see you. | I look forward to seeing you. | Po look forward to stoi forma z -ing. |
| Tom gave up to smoke. | Tom gave up smoking. | Po give up też stoi -ing. |
| Get out from the car. | Get out of the car. | Z samochodu wysiadasz z out of. |
Zapamiętaj prostą zasadę: gdy po phrasal verb stoi kolejny czasownik, zwykle dostaje on końcówkę -ing: give up smoking, carry on working, look forward to meeting. Więcej o tej formie przeczytasz w artykule Gerund.
Phrasal verbs brzmią raczej potocznie
W rozmowie, w wiadomości do znajomych i w serialach phrasal verbs są zupełnie naturalne. W oficjalnym piśmie częściej wybierasz jedno słowo, często pochodzenia łacińskiego:
| Potocznie | Formalnie | Po polsku |
|---|---|---|
| find out | discover | dowiedzieć się |
| put off | postpone | przełożyć |
| call off | cancel | odwołać |
| go up | increase | wzrosnąć |
| look into | investigate | zbadać |
| get in touch | contact | skontaktować się |
| come back | return | wrócić |
Przykład: znajomemu piszesz We have to put off the meeting, a w oficjalnej wiadomości do firmy We have to postpone the meeting. Gotowe zwroty do takich wiadomości znajdziesz w artykule E-mail po angielsku.
7. Jak uczyć się phrasal verbs?
Lista phrasal verbs potrafi przestraszyć. Nie musisz jednak znać ich wszystkich. Te sposoby działają najlepiej:
- Ucz się w zdaniach. Para give up = poddawać się szybko wylatuje z głowy. Zdanie Don’t give up! zostaje.
- Grupuj tematycznie. Podróże, praca, dom: phrasal verbs z jednej sytuacji łatwiej zapamiętać razem.
- Zwracaj uwagę na partykułę. Gdy wiesz, że out często znaczy „do końca”, łatwiej zgadniesz, co znaczy sell out (wyprzedać).
- Słuchaj. W serialach, piosenkach i podcastach phrasal verbs słyszysz co chwilę. Zapisuj całe zdania, w których się pojawiają.
Wiele phrasal verbs ma znaczenie przenośne, podobnie jak idiomy. Samochód, który broke down, niczego nie stłukł, tylko się zepsuł. Popularne stałe zwroty z polskimi odpowiednikami znajdziesz w artykule Idiomy angielskie.
8. Ucz się phrasal verbs blokami językowymi
Phrasal verbs same w sobie są bardzo podobne do bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy mówią jako całość. Dlatego w Sprachheld nie uczysz się ich z listy, tylko w gotowych zwrotach, od razu z właściwą partykułą i szykiem.
| Blok językowy | Po polsku |
|---|---|
| I’ll pick you up at… | Odbiorę cię o… |
| Hold on a second. | Chwileczkę. |
| Don’t give up! | Nie poddawaj się! |
| Let me think it over. | Daj mi to przemyśleć. |
| I ran out of time. | Zabrakło mi czasu. |
| Come on! | No dalej! Chodź! |
Weź blok I’ll pick you up at… i dodaj godzinę albo miejsce: I’ll pick you up at seven, I’ll pick you up at the station. Zaimek you stoi od razu we właściwym miejscu, w środku, i nie musisz się zastanawiać nad zasadą.
Ćwiczenie
Uzupełnij zdania właściwą partykułą. W ostatnim zdaniu ułóż słowa we właściwej kolejności.
- Anna szuka nowego mieszkania. Anna is looking ___ a new flat.
- Wyłącz, proszę, telewizor. Please turn ___ the TV.
- Skończył nam się chleb. We’ve run ___ of bread.
- Odbiorę cię o ósmej. I’ll pick you ___ at eight.
- Włącz to. (it / turn / on)
Pokaż rozwiązanie
- for
- off
- out
- up
- Turn it on. (zaimek it stoi w środku)