Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością. Używasz go, gdy coś już się wydarzyło, ale ważny jest skutek teraz, gdy mówisz o doświadczeniach (ever, never) albo o czymś, co trwa do dziś (for, since). Budowa: have/has + trzecia forma czasownika, np. Anna has finished.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Tom has lost his keys. | Tom zgubił klucze (i nadal ich nie ma). |
| Anna has never been to London. | Anna nigdy nie była w Londynie. |
| I have known Tom for ten years. | Znam Toma od dziesięciu lat. |
| Have you ever eaten sushi? | Zdarzyło ci się jeść sushi? |
W polskim nie ma takiego czasu, dlatego Present Perfect sprawia Polakom sporo kłopotu, zarówno w szkole, jak i na maturze. Tu dowiesz się krok po kroku, kiedy go używać, jak tworzyć zdania twierdzące, przeczące i pytania, jakie określenia czasu na niego wskazują i czym różni się od Past Simple. Na końcu czekają typowe błędy Polaków i ćwiczenie z rozwiązaniami. Jeśli chcesz najpierw zobaczyć wszystkie czasy w jednej tabeli, zajrzyj do artykułu Czasy w angielskim.
1. Kiedy używać Present Perfect?
Present Perfect mówi o przeszłości, ale patrzy na nią z perspektywy „teraz”. Nie podajesz dokładnego momentu, w którym coś się stało. Ważne jest to, co z tego wynika dzisiaj, albo to, że coś w ogóle się wydarzyło.

Tłumaczenie: „Nie wiesz, gdzie jest moja babeczka?” – „Nie, nie mam pojęcia!”
| Zastosowanie | Przykład |
|---|---|
| Skutek widać teraz | Tom has broken his leg. (Tom złamał nogę i teraz chodzi o kulach.) |
| Doświadczenie życiowe: kiedykolwiek, nigdy, ile razy | Anna has visited Scotland three times. (Anna była w Szkocji trzy razy.) |
| Coś właśnie się wydarzyło | The train has just left. (Pociąg właśnie odjechał.) |
| Stan, który trwa do teraz | They have lived in Gdańsk since 2015. (Mieszkają w Gdańsku od 2015 roku.) |
| Okres, który jeszcze się nie skończył: dziś, w tym tygodniu | Tom has drunk three coffees today. (Tom wypił dziś już trzy kawy.) |
| Nowość, świeża wiadomość | Prices have gone up again. (Ceny znowu poszły w górę.) |
Present Perfect po polsku
Polski ma tylko jeden czas przeszły, a różnice wyraża aspektem: zrobił albo robił. Present Perfect tłumaczysz więc zwykle na dwa sposoby:
- Czasem przeszłym, najczęściej dokonanym: Anna skończyła, Tom zgubił, pociąg odjechał.
- Czasem teraźniejszym ze słowem „od”: mieszkam tu od…, znam ją od…, jestem tu od…
| Po polsku | Po angielsku |
|---|---|
| Anna już skończyła raport. | Anna has already finished the report. |
| Tom nigdy nie jadł pierogów. | Tom has never eaten pierogi. |
| Mieszkam w Krakowie od pięciu lat. | I have lived in Kraków for five years. |
| Znamy się od dawna. | We have known each other for a long time. |
| Ile razy Anna była w Londynie? | How many times has Anna been to London? |
Dobrze wiedzieć: Czasownik dokonany często podpowiada Present Perfect, ale to nie jest reguła. Gdy w zdaniu pada konkretny czas w przeszłości (wczoraj, w 2020 roku, dwa dni temu), potrzebujesz Past Simple, nawet jeśli po polsku czasownik jest dokonany: Anna skończyła raport wczoraj = Anna finished the report yesterday.
Najważniejsza pułapka to druga grupa. Polskie „mieszkam tu od pięciu lat” ma czasownik w czasie teraźniejszym, a po angielsku mówisz I have lived here for five years, nigdy „I live here since five years”.
2. Budowa Present Perfect
Schemat: podmiot + have/has + trzecia forma czasownika (Past Participle)
Has stoi tylko przy he, she, it i przy rzeczownikach w liczbie pojedynczej (Anna has, the dog has). W pozostałych osobach mówisz have. W rozmowie prawie zawsze używasz skrótów: I’ve, you’ve, she’s, we’ve, they’ve.
| Osoba | Zdanie twierdzące | Zdanie przeczące | Pytanie |
|---|---|---|---|
| I | I have worked (I’ve worked) | I have not worked (I haven’t worked) | Have I worked? |
| you | you have worked (you’ve worked) | you haven’t worked | Have you worked? |
| he / she / it | she has worked (she’s worked) | she hasn’t worked | Has she worked? |
| we | we have worked (we’ve worked) | we haven’t worked | Have we worked? |
| they | they have worked (they’ve worked) | they haven’t worked | Have they worked? |
Zdanie twierdzące, przeczące i pytanie
W przeczeniu dodajesz not po have/has: have not (haven’t), has not (hasn’t). W pytaniu have/has stoi przed podmiotem. Słowo pytające, takie jak where, why albo how long, stawiasz na samym początku.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Anna has finished her homework. | Anna skończyła pracę domową. |
| They’ve bought a new car. | Kupili nowy samochód. |
| Tom hasn’t called yet. | Tom jeszcze nie zadzwonił. |
| My parents haven’t seen this film. | Moi rodzice nie widzieli tego filmu. |
| Has Anna read the book? | Czy Anna przeczytała tę książkę? |
| Where has Tom put the keys? | Gdzie Tom położył klucze? |
| How long have you lived here? | Od jak dawna tu mieszkasz? |
Dobrze wiedzieć: Skrót ‘s może znaczyć is albo has. Rozpoznasz to po tym, co stoi dalej. Przy formie z -ing to is: she’s working (she is working). Przy trzeciej formie to has: she’s worked (she has worked).
Trzecia forma czasownika
Czasowniki regularne tworzą trzecią formę z końcówką -ed: work → worked, play → played. Przy pisowni uważaj na kilka zasad:
| Zasada | Przykład |
|---|---|
| Czasownik kończy się na -e: dodajesz tylko -d | live → lived, close → closed |
| Spółgłoska + -y: y zmienia się w -ied | study → studied, try → tried (ale play → played) |
| Krótka, akcentowana samogłoska + spółgłoska: spółgłoska się podwaja | stop → stopped, plan → planned |
| Końcówka -l po krótkiej samogłosce: w brytyjskim podwajasz l | travel → travelled (US: traveled) |
Czasowniki nieregularne mają własną trzecią formę, której trzeba się nauczyć: go → gone, see → seen, write → written, be → been, do → done. Najważniejsze z nich znajdziesz w artykule Czasowniki nieregularne w angielskim.
Uwaga: W Present Perfect potrzebujesz trzeciej formy, a nie drugiej. Mówisz Tom has gone home, nie „Tom has went home”. Anna has seen it, nie „Anna has saw it”.
3. Krótkie odpowiedzi
W krótkich odpowiedziach na pytanie w Present Perfect używasz have albo has. Nie powtarzasz trzeciej formy i nie używasz did.
| Pytanie | Tak | Nie |
|---|---|---|
| Have you finished? | Yes, I have. | No, I haven’t. |
| Has Tom called? | Yes, he has. | No, he hasn’t. |
| Have they arrived? | Yes, they have. | No, they haven’t. |
| Has it stopped raining? | Yes, it has. | No, it hasn’t. |
W krótkiej odpowiedzi twierdzącej nie skracasz: Yes, I have, nigdy „Yes, I’ve”. Na pytanie z ever często usłyszysz też po prostu No, never.
4. Określenia czasu w Present Perfect
Te słowa często podpowiadają, że w zdaniu potrzebujesz Present Perfect. Na sprawdzianach i na maturze to najprostsza wskazówka, więc warto je znać na pamięć.
| Określenie | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| ever | kiedykolwiek (w pytaniach) | Have you ever been to Scotland? |
| never | nigdy | Tom has never driven a car. |
| already | już | Anna has already paid. |
| yet | już (w pytaniach), jeszcze (w przeczeniach) | Has the parcel arrived yet? |
| just | właśnie, dopiero co | The film has just started. |
| still | wciąż, nadal (w przeczeniach) | Anna still hasn’t called. |
| so far | do tej pory | We have had two tests so far. |
| recently, lately | ostatnio | Have you seen Tom recently? |
| for | od (przez jakiś czas) | They have been married for twenty years. |
| since | od (jakiegoś momentu) | Tom has worked here since May. |
| today, this week, this year | dziś, w tym tygodniu, w tym roku | Anna has had three lessons this week. |
| how long | od jak dawna, jak długo | How long have you known Anna? |
Gdzie stoją te słowa? Already, just, never i ever stawiasz między have/has a trzecią formą: Anna has already paid. Yet stoi na końcu zdania: Tom hasn’t replied yet. Already na końcu pytania wyraża zdziwienie: Have you finished already? (Już skończone?)
For czy since?
Po polsku w obu przypadkach mówisz „od”. Po angielsku wybór zależy od tego, co stoi dalej:
- for + okres, czyli jak długo: for two years, for a week, for ages
- since + punkt w czasie, czyli od kiedy: since 2020, since Monday, since I was a child
| for (jak długo?) | since (od kiedy?) |
|---|---|
| for ten minutes | since eight o’clock |
| for three years | since 2023 |
| for a long time | since Christmas |
| for ages | since I was a child |
Oba zdania znaczą to samo: I have known Tom for ten years. i I have known Tom since 2016. (Znam Toma od dziesięciu lat. / Znam Toma od 2016 roku.)
5. Present Perfect czy Past Simple?

To najczęstsze pytanie przy tym czasie. Zasada jest prosta:
- Past Simple: mówisz o zakończonym momencie w przeszłości, który podajesz albo masz na myśli (wczoraj, w 2019 roku, na wakacjach).
- Present Perfect: moment nie jest ważny albo okres jeszcze trwa. Liczy się wynik, doświadczenie albo związek z teraźniejszością.
| Present Perfect | Past Simple |
|---|---|
| Anna has lost her phone. (Anna zgubiła telefon i nadal go nie ma.) | Anna lost her phone yesterday. (Anna zgubiła wczoraj telefon.) |
| Tom has been to Paris twice. (Tom był w Paryżu dwa razy.) | Tom went to Paris last year. (Tom pojechał do Paryża w zeszłym roku.) |
| Tom has lived in Berlin for five years. (Tom mieszka w Berlinie od pięciu lat.) | Tom lived in Berlin for five years. (Tom mieszkał w Berlinie przez pięć lat, teraz już nie.) |
| Tom has drunk two coffees this morning. (Jest jeszcze ranek.) | Tom drank two coffees this morning. (Ranek już minął.) |
Określenia yesterday, last week, in 2019, two days ago i pytanie When…? zawsze wymagają Past Simple. Mówisz When did you arrive?, nie „When have you arrived?”. Wszystko o czasie przeszłym prostym znajdziesz w artykule Past Simple.
W rozmowie często zaczynasz od Present Perfect, a szczegóły opowiadasz już w Past Simple:
- Have you ever been to London? – Yes, I have. I went there in 2019.
- Zdarzyło ci się być w Londynie? – Tak, w 2019 roku.
Brytyjski i amerykański angielski
W USA w codziennej rozmowie często słyszysz Past Simple tam, gdzie Brytyjczyk powie Present Perfect, zwłaszcza z just, already i yet. W szkole i w tym artykule trzymamy się wersji brytyjskiej, ale warto rozumieć obie.
| Brytyjski | Amerykański (potocznie) |
|---|---|
| Have you eaten yet? | Did you eat yet? |
| Tom has just left. | Tom just left. |
| Anna has already paid. | Anna already paid. |
Druga różnica to trzecia forma get: w brytyjskim got, w amerykańskim zwykle gotten. Tom’s English has got better. (US: has gotten better). Uważaj też na have got, bardzo częste zwłaszcza w brytyjskim: I’ve got a car. znaczy po prostu „mam samochód”. Formalnie to Present Perfect, ale znaczenie jest teraźniejsze.
6. Present Perfect a Present Perfect Continuous
Obok Present Perfect jest jeszcze forma ciągła: have/has been + czasownik z -ing. Present Perfect podkreśla wynik (co i ile zostało zrobione), a forma ciągła czas trwania (jak długo).
| Present Perfect: wynik | Present Perfect Continuous: czas trwania |
|---|---|
| Anna has written three emails. (Anna napisała trzy maile.) | Anna has been writing emails all morning. (Anna od rana pisze maile.) |
| Tom has painted the kitchen. (Kuchnia jest gotowa.) | Tom has been painting the kitchen. (Może jeszcze nie skończył, ale ma farbę na rękach.) |
Przy czasownikach takich jak know, like albo have (w znaczeniu „mieć”) zostajesz przy Present Perfect: I’ve known Tom for years, nie „I’ve been knowing”. Szczegóły i przykłady znajdziesz w artykule Present Perfect Continuous.
7. Typowe błędy Polaków
Te pomyłki wynikają głównie z tego, że w polskim nie ma Present Perfect. Gdy je znasz, łatwo ich unikniesz.
| ❌ Źle | ✅ Dobrze | Dlaczego? |
|---|---|---|
| I am here since two hours. | I have been here for two hours. | „Jestem tu od…” to Present Perfect. Do tego for, bo dwie godziny to okres. |
| I know Anna for ten years. | I have known Anna for ten years. | Stan, który trwa do teraz. |
| How long do you live here? | How long have you lived here? | „Od jak dawna tu mieszkasz?” to Present Perfect. |
| I have seen Tom yesterday. | I saw Tom yesterday. | Z yesterday tylko Past Simple. |
| Tom has went home. | Tom has gone home. | Po has trzecia forma, nie druga. |
| Anna have finished. | Anna has finished. | Przy he/she/it zawsze has. |
| Have you finished? – Yes, I did. | Yes, I have. | Krótka odpowiedź z tym samym czasownikiem posiłkowym co pytanie. |
Been czy gone?
Obie formy pasują do go, ale znaczą co innego:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Tom has gone to London. | Tom pojechał do Londynu (i nadal tam jest). |
| Tom has been to London. | Tom był w Londynie (i już wrócił). |
Pytanie o doświadczenie zadajesz więc zawsze z been: Have you ever been to Ireland?
8. Ucz się Present Perfect blokami językowymi
Zamiast za każdym razem składać w głowie have i trzecią formę, ucz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy mówią jako całość. Present Perfect jest w nich już gotowy.
| Blok językowy | Po polsku |
|---|---|
| I’ve just… | Właśnie… / Dopiero co… |
| Have you ever…? | Zdarzyło ci się kiedyś…? |
| I haven’t… yet. | Jeszcze nie… |
| How long have you…? | Od jak dawna…? |
| Have you seen my keys? | Nie wiesz, gdzie są moje klucze? |
| It’s been ages. | Kopę lat. |
Weź blok Have you ever…? i dodaj trzecią formę: Have you ever been to Zakopane?, Have you ever tried bigos?, Have you ever seen a ghost? Po kilku takich pytaniach have i trzecia forma przychodzą same, bez zastanawiania się nad regułą.
Ćwiczenie
Wstaw czasownik w Present Perfect albo, jeśli to konieczne, w Past Simple.
- Anna już skończyła raport. Anna ___ already ___ the report. (finish)
- Tom nigdy nie był w Szkocji. Tom ___ never ___ to Scotland. (be)
- Znam Annę od 2015 roku. I ___ Anna ___ 2015. (know, for/since)
- Tom zgubił wczoraj portfel. Tom ___ his wallet yesterday. (lose)
- Czy dzieci zjadły już obiad? ___ the children ___ lunch yet? (have)
Pokaż rozwiązanie
- Anna has already finished the report.
- Tom has never been to Scotland.
- I have known Anna since 2015. (since, bo 2015 to punkt w czasie)
- Tom lost his wallet yesterday. (Past Simple, bo yesterday)
- Have the children had lunch yet?