| Trzy formy (I – II – III) | Po polsku |
|---|---|
| work – worked – worked | pracować |
| play – played – played | grać, bawić się |
| want – wanted – wanted | chcieć |
| live – lived – lived | mieszkać, żyć |
| stop – stopped – stopped | zatrzymywać się, przestawać |
| study – studied – studied | uczyć się, studiować |
| watch – watched – watched | oglądać |
| call – called – called | dzwonić, wołać |
| visit – visited – visited | odwiedzać |
| try – tried – tried | próbować |
Czasowniki regularne to najprostsza grupa angielskich czasowników. Drugą formę (Past Simple) i trzecią formę (Past Participle) tworzysz zawsze tak samo: dodajesz -ed. Uważać musisz tylko na kilka zasad pisowni i na wymowę końcówki, bo -ed brzmi na trzy różne sposoby. Wszystko znajdziesz poniżej, razem z listą najczęstszych czasowników i ćwiczeniem.
1. Czym są czasowniki regularne?
Każdy angielski czasownik ma trzy formy, które w polskiej szkole nazywa się po prostu pierwszą, drugą i trzecią formą:
- bezokolicznik (infinitive), np. work,
- Past Simple, np. worked,
- Past Participle, np. worked.
W czasownikach regularnych druga i trzecia forma są takie same i kończą się na -ed. Większość angielskich czasowników jest regularna. Regularne są też prawie wszystkie nowe czasowniki: google – googled, text – texted, email – emailed.
Czasowniki nieregularne mają własne formy, których trzeba się nauczyć osobno, np. go – went – gone. Listę ponad stu najważniejszych znajdziesz w artykule Czasowniki nieregularne w angielskim.
Jedna forma dla wszystkich osób
Po polsku czas przeszły zmienia się według osoby i rodzaju: Tom pracował, Anna pracowała, Anna i Tom pracowali. Po angielsku forma jest jedna dla wszystkich:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Tom worked in a bank. | Tom pracował w banku. |
| Anna worked in a hotel. | Anna pracowała w hotelu. |
| They worked in Germany. | Pracowali w Niemczech. |
To duże ułatwienie: raz nauczona forma worked pasuje do I, you, he, she, we i they.
2. Kiedy używasz formy z -ed?
Ta sama forma z -ed pełni kilka ról. Raz jest drugą formą, raz trzecią:
| Rola | Przykład |
|---|---|
| Past Simple (II forma) | Anna visited her grandma yesterday. (Anna odwiedziła wczoraj babcię.) |
| Present Perfect (III forma) | Tom has finished his homework. (Tom skończył już zadanie domowe.) |
| Past Perfect (III forma) | The film had started before they arrived. (Film zaczął się, zanim przyszli.) |
| strona bierna (III forma) | The shop is closed on Sundays. (Sklep jest zamknięty w niedziele.) |
| przymiotnik (III forma) | Anna looks worried. (Anna wygląda na zmartwioną.) |
Druga forma służy przede wszystkim do opowiadania o zakończonej przeszłości. Jak budować zdania, pytania i przeczenia w tym czasie, przeczytasz w artykule Past Simple.
Uwaga: W pytaniach i przeczeniach w Past Simple czas przeszły pokazuje już did. Czasownik wraca wtedy do pierwszej formy, bez -ed: Did you watch the match?, nie „Did you watched”. Tom didn’t call, nie „Tom didn’t called”.
3. Pisownia: jak dodać -ed
Zwykle po prostu dodajesz -ed. Jest jednak kilka zasad, przez które łatwo zrobić błąd w teście albo w e-mailu.
| Zasada | Przykłady |
|---|---|
| zwykle: + -ed | work – worked, open – opened |
| czasownik kończy się na -e: tylko + -d | live – lived, dance – danced |
| spółgłoska + -y: -y zmienia się w -ied | study – studied, carry – carried |
| samogłoska + -y: -y zostaje | play – played, enjoy – enjoyed |
| krótka akcentowana sylaba, jedna samogłoska + jedna spółgłoska: podwajasz spółgłoskę | stop – stopped, plan – planned |
| po brytyjsku podwajasz końcowe -l po jednej samogłosce | travel – travelled, cancel – cancelled |
Dobrze wiedzieć: Spółgłoskę podwajasz tylko wtedy, gdy akcent pada na ostatnią sylabę: prefer – preferred, admit – admitted. Gdy akcent pada na pierwszą sylabę, nic nie podwajasz: visit – visited, open – opened, happen – happened. Nigdy nie podwajasz w, x i y: snow – snowed, fix – fixed, play – played.
Po amerykańsku -l się nie podwaja: traveled, canceled. Obie pisownie są poprawne, ale w jednym tekście trzymaj się jednej wersji.
4. Wymowa końcówki -ed: /t/, /d/ czy /ɪd/?
Końcówkę -ed piszesz zawsze tak samo, ale wymawiasz ją na trzy sposoby. Decyduje o tym ostatnia głoska czasownika, a nie ostatnia litera.

| Wymowa | Kiedy? | Przykłady |
|---|---|---|
| /ɪd/, osobna sylaba | po głoskach /t/ i /d/ | wanted, needed, decided, visited |
| /t/ | po głoskach bezdźwięcznych: /p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/ | stopped, worked, missed, washed, watched, laughed |
| /d/ | po głoskach dźwięcznych i samogłoskach | played, lived, called, opened, changed, cleaned |
Tak wygląda zapis wymowy kilku przykładów:
| Słowo | Wymowa |
|---|---|
| worked | /wɜːkt/ |
| watched | /wɒtʃt/ |
| laughed | /lɑːft/ |
| played | /pleɪd/ |
| lived | /lɪvd/ |
| wanted | /ˈwɒntɪd/ |
| decided | /dɪˈsaɪdɪd/ |
Podział na głoski dźwięczne i bezdźwięczne znasz z lekcji polskiego. Prosty test: połóż palce na gardle i powiedz głoskę. Gdy czujesz drganie, głoska jest dźwięczna. Przy /p/, /k/ i /s/ gardło nie drga, dlatego stopped kończy się na /t/. Przy /l/, /n/ i samogłoskach drga, dlatego called kończy się na /d/.
Uwaga, dwa typowe błędy Polaków: Po pierwsze, nie wymawiaj -ed jako osobnej sylaby, gdy nie trzeba. Worked to /wɜːkt/, jedna sylaba, a nie „łorked”. Po drugie, po polsku na końcu słowa ubezdźwięczniamy głoski: „chleb” brzmi jak „chlep”. Po angielsku końcowe /d/ zostaje dźwięczne, więc played nie brzmi jak „plejt”.
Dobrze wiedzieć: Kilka przymiotników na -ed wymawiasz z /ɪd/, choć przed końcówką nie ma /t/ ani /d/: naked /ˈneɪkɪd/ (nagi), wicked /ˈwɪkɪd/ (niegodziwy).
5. Czasowniki regularne w Present Simple
W czasie teraźniejszym czasowniki regularne mają tę samą formę dla wszystkich osób, oprócz he, she i it. Tu dodajesz -s.
| Osoba | Forma |
|---|---|
| I, you, we, they | I work, you work, we work, they work |
| he, she, it | he works, she works, it works |
Zapamiętaj prostą zasadę: przy he, she i it w czasie teraźniejszym zawsze dodajesz -s. Szczegóły tego czasu znajdziesz w artykule Present Simple.
Pisownia w trzeciej osobie też ma swoje zasady:
| Zasada | Przykłady |
|---|---|
| zwykle: + -s | work – works, play – plays |
| po -s, -ss, -sh, -ch, -x: + -es | watch – watches, fix – fixes, wash – washes |
| spółgłoska + -y: -ies | study – studies, carry – carries |
6. Lista najczęstszych czasowników regularnych
Druga i trzecia forma są takie same, dlatego wystarczy jedna kolumna. W kolumnie „-ed” widzisz, jak wymawiasz końcówkę.
| Czasownik | II i III forma | -ed | Po polsku |
|---|---|---|---|
| ask | asked | /t/ | pytać, prosić |
| answer | answered | /d/ | odpowiadać |
| arrive | arrived | /d/ | przyjeżdżać, przychodzić |
| call | called | /d/ | dzwonić, wołać |
| change | changed | /d/ | zmieniać |
| clean | cleaned | /d/ | sprzątać, czyścić |
| cook | cooked | /t/ | gotować |
| dance | danced | /t/ | tańczyć |
| decide | decided | /ɪd/ | decydować, postanawiać |
| enjoy | enjoyed | /d/ | lubić, cieszyć się czymś |
| finish | finished | /t/ | kończyć |
| happen | happened | /d/ | zdarzać się |
| help | helped | /t/ | pomagać |
| hope | hoped | /t/ | mieć nadzieję |
| invite | invited | /ɪd/ | zapraszać |
| like | liked | /t/ | lubić |
| listen | listened | /d/ | słuchać |
| look | looked | /t/ | patrzeć, wyglądać |
| love | loved | /d/ | kochać, uwielbiać |
| miss | missed | /t/ | tęsknić, spóźnić się na |
| move | moved | /d/ | ruszać, przeprowadzać się |
| need | needed | /ɪd/ | potrzebować |
| open | opened | /d/ | otwierać |
| plan | planned | /d/ | planować |
| rain | rained | /d/ | padać (o deszczu) |
| remember | remembered | /d/ | pamiętać |
| start | started | /ɪd/ | zaczynać |
| stay | stayed | /d/ | zostawać |
| talk | talked | /t/ | rozmawiać |
| travel | travelled | /d/ | podróżować |
| use | used | /d/ | używać |
| wait | waited | /ɪd/ | czekać |
| wash | washed | /t/ | myć, prać |
| worry | worried | /d/ | martwić się |
Do tego czasowniki z tabeli na górze strony: work, play, want, live, stop, study, watch, visit i try. Razem to ponad 40 czasowników, których używasz na co dzień.
Dobrze wiedzieć: Used jako formę czasownika use (używać) wymawiasz /juːzd/. Ale w zwrocie used to (kiedyś, dawniej) wymowa to /juːst/: Tom used to smoke (Tom kiedyś palił).
7. Typowe błędy Polaków
| ❌ Źle | ✅ Dobrze | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Tom studyed hard. | Tom studied hard. | Spółgłoska + -y daje -ied. |
| Anna stoped the car. | Anna stopped the car. | Po krótkiej akcentowanej samogłosce podwajasz spółgłoskę. |
| They plaied football. | They played football. | Po samogłosce -y zostaje. |
| Did Tom called you? | Did Tom call you? | Po did pierwsza forma, bez -ed. |
| Anna has visit Kraków. | Anna has visited Kraków. | Po has potrzebna jest III forma. |
Regularne czy nieregularne?
Kilka par czasowników łatwo pomylić, bo brzmią podobnie, a jeden jest regularny, drugi nie:
| Regularny | Nieregularny |
|---|---|
| lie – lied – lied (kłamać) | lie – lay – lain (leżeć) |
| raise – raised – raised (podnosić coś) | rise – rose – risen (wznosić się, rosnąć) |
| fill – filled – filled (napełniać) | feel – felt – felt (czuć) |
| found – founded – founded (zakładać, np. firmę) | find – found – found (znajdować) |
Po brytyjsku kilka czasowników ma dwie poprawne formy: regularną i na -t, np. learned i learnt, dreamed i dreamt. Amerykanie wybierają zwykle formę regularną.
Formy z -ed przydają się też w czasie Present Perfect, w którym mówisz o przeszłości ważnej teraz: I’ve finished, Have you tried…?. Ten czas wyjaśniamy krok po kroku w artykule Present Perfect.
8. Ucz się czasowników regularnych blokami językowymi
Końcówkę -ed najszybciej opanujesz, gdy usłyszysz ją wiele razy w gotowych zwrotach. Dlatego w Sprachheld uczysz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, które rodzimi użytkownicy mówią jako całość. Forma i wymowa są w nich już gotowe.
| Blok językowy | Po polsku |
|---|---|
| What happened? | Co się stało? |
| Did you enjoy it? | Podobało ci się? |
| It worked! | Zadziałało! |
| I missed the bus. | Uciekł mi autobus. |
| The train is delayed. | Pociąg ma opóźnienie. |
| Thanks, I really enjoyed it. | Dzięki, bardzo mi się podobało. |
Weź blok What happened? Słyszysz go w filmach, w pracy i w rozmowach ze znajomymi. Gdy powtórzysz go kilka razy na głos, poczujesz, że happened kończy się miękkim /d/, a worked w It worked! krótkim /t/. Tak wymowa -ed wchodzi ci w ucho bez tabel.
Ćwiczenie
Wstaw czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie.
- Wczoraj Anna oglądała film. Yesterday Anna ___ a film. (watch)
- Tom uczył się do późna. Tom ___ until late. (study)
- Pociąg zatrzymał się w Poznaniu. The train ___ in Poznań. (stop)
- Czy Anna do ciebie dzwoniła? Did Anna ___ you? (call)
- Jak wymawiasz końcówkę w słowie needed: /t/, /d/ czy /ɪd/?
Pokaż rozwiązanie
- watched
- studied
- stopped
- call (po did pierwsza forma)
- /ɪd/ (po /d/ końcówka jest osobną sylabą)