| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| carrot | marchewka | /ˈkærət/ |
| potato | ziemniak | /pəˈteɪtəʊ/ |
| tomato | pomidor | /təˈmɑːtəʊ/ |
| cucumber | ogórek | /ˈkjuːkʌmbə/ |
| onion | cebula | /ˈʌnjən/ |
| garlic | czosnek | /ˈɡɑːlɪk/ |
| lettuce | sałata | /ˈletɪs/ |
| cabbage | kapusta | /ˈkæbɪdʒ/ |
| cauliflower | kalafior | /ˈkɒliflaʊə/ |
| broccoli | brokuły | /ˈbrɒkəli/ |
| spinach | szpinak | /ˈspɪnɪtʃ/ |
| pepper | papryka (US: bell pepper) | /ˈpepə/ |
| peas | groszek | /piːz/ |
| beans | fasola | /biːnz/ |
| sweetcorn | kukurydza (US: corn) | /ˈswiːtkɔːn/ |
| radish | rzodkiewka | /ˈrædɪʃ/ |
| beetroot | burak (US: beet) | /ˈbiːtruːt/ |
| courgette | cukinia (US: zucchini) | /kɔːˈʒet/ |
| aubergine | bakłażan (US: eggplant) | /ˈəʊbəʒiːn/ |
| pumpkin | dynia | /ˈpʌmpkɪn/ |
| leek | por | /liːk/ |
| mushroom | grzyb, pieczarka | /ˈmʌʃrʊm/ |
1. Jak jest „warzywa” po angielsku?
Warzywa to po angielsku vegetables, a jedno warzywo to a vegetable. Uważaj na wymowę: słowo ma trzy sylaby, a nie cztery. Środkowe „e” prawie znika i mówisz /ˈvedʒtəblz/. W codziennej mowie Brytyjczycy często skracają je do veg, a w luźnej rozmowie usłyszysz też veggies.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| I eat a lot of vegetables. | Jem dużo warzyw. |
| Which vegetable do you like best? | Jakie warzywo lubisz najbardziej? |
| Anna buys fresh veg at the market. | Anna kupuje świeże warzywa na targu. |
| Eat your veggies! | Jedz warzywa! |
Uwaga: Wiele nazw warzyw różni się w brytyjskim i amerykańskim angielskim. W Wielkiej Brytanii mówisz courgette, aubergine, beetroot i rocket, a w USA zucchini, eggplant, beet i arugula. W tym artykule najpierw podajemy wersję brytyjską.
2. Warzywa korzeniowe i bulwy
W polskiej kuchni warzywa korzeniowe są obecne na co dzień: w rosole, w sałatce jarzynowej, w barszczu. Po angielsku nazywasz je root vegetables.
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| sweet potato | batat | /ˌswiːt pəˈteɪtəʊ/ |
| parsnip | pasternak | /ˈpɑːsnɪp/ |
| parsley root | korzeń pietruszki | /ˈpɑːsli ruːt/ |
| celeriac | seler (korzeniowy) | /səˈleriæk/ |
| celery | seler naciowy | /ˈseləri/ |
| turnip | rzepa | /ˈtɜːnɪp/ |
| swede | brukiew (US: rutabaga) | /swiːd/ |
| horseradish | chrzan | /ˈhɔːsrædɪʃ/ |
| ginger | imbir | /ˈdʒɪndʒə/ |
Uwaga, pułapka: Polski „seler” to zwykle duża bulwa, czyli celeriac. Angielskie celery to seler naciowy, z długimi zielonymi łodygami. Podobnie z pietruszką: parsley to natka, a korzeń to parsley root.
3. Sałata, kapusta i inne warzywa liściaste
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| rocket | rukola (US: arugula) | /ˈrɒkɪt/ |
| kale | jarmuż | /keɪl/ |
| red cabbage | czerwona kapusta | /ˌred ˈkæbɪdʒ/ |
| Chinese cabbage | kapusta pekińska | /ˌtʃaɪniːz ˈkæbɪdʒ/ |
| Brussels sprouts | brukselka | /ˌbrʌslz ˈspraʊts/ |
| kohlrabi | kalarepa | /kəʊlˈrɑːbi/ |
| asparagus | szparagi | /əˈspærəɡəs/ |
| artichoke | karczoch | /ˈɑːtɪtʃəʊk/ |
Uwaga, fałszywy przyjaciel: Sałata jako roślina to lettuce. Angielskie salad to sałatka, czyli gotowe danie. „Kup główkę sałaty” to Buy a lettuce albo Buy a head of lettuce. Sałatka jarzynowa to vegetable salad.
Kiszonki po angielsku
| Angielski | Polski |
|---|---|
| sauerkraut | kiszona kapusta |
| pickled cucumbers | ogórki kiszone |
| gherkins | ogórki konserwowe (małe, w occie) |
| pickled beetroot | buraczki marynowane |
Dobrze wiedzieć: Polskie ogórki kiszone najłatwiej opisać jako pickled cucumbers albo fermented cucumbers. Gherkins to w Wielkiej Brytanii zwykle małe ogórki w occie, czyli to, co w Polsce nazywasz ogórkami konserwowymi.
4. Warzywa strączkowe
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| green beans | fasolka szparagowa | /ˌɡriːn ˈbiːnz/ |
| broad beans | bób (US: fava beans) | /ˌbrɔːd ˈbiːnz/ |
| lentils | soczewica | /ˈlentlz/ |
| chickpeas | ciecierzyca | /ˈtʃɪkpiːz/ |
| kidney beans | czerwona fasola | /ˈkɪdni biːnz/ |
Dobrze wiedzieć: Polski „groszek” to po angielsku peas, w liczbie mnogiej. Jedno ziarenko to a pea. Podobnie z fasolą: beans to fasola, a bean to jedna fasolka.
5. Cebula, czosnek i zioła
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| red onion | czerwona cebula | /ˌred ˈʌnjən/ |
| spring onion | młoda cebulka ze szczypiorem, dymka (US: green onion) | /ˌsprɪŋ ˈʌnjən/ |
| chives | szczypiorek | /tʃaɪvz/ |
| a clove of garlic | ząbek czosnku | /ə ˌkləʊv əv ˈɡɑːlɪk/ |
| dill | koperek | /dɪl/ |
| parsley | natka pietruszki | /ˈpɑːsli/ |
| basil | bazylia | /ˈbæzl/ |
| coriander | kolendra (US: cilantro) | /ˌkɒriˈændə/ |
Dobrze wiedzieć: Koperek jest w polskiej kuchni prawie wszędzie: w mizerii, na młodych ziemniakach, w ogórkach kiszonych. Gdy opowiadasz o polskich daniach, słowo dill przyda ci się bardzo często. Więcej o tym, jak opisać polskie dania, przeczytasz w artykule Jedzenie po angielsku.
6. Pomidory, papryka, cukinia
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| cherry tomatoes | pomidorki koktajlowe | /ˌtʃeri təˈmɑːtəʊz/ |
| red pepper | czerwona papryka | /ˌred ˈpepə/ |
| chilli | papryczka chili (US: chili) | /ˈtʃɪli/ |
| marrow | kabaczek | /ˈmærəʊ/ |
| butternut squash | dynia piżmowa | /ˌbʌtənʌt ˈskwɒʃ/ |
| corn on the cob | kolba kukurydzy | /ˌkɔːn ɒn ðə ˈkɒb/ |
| avocado | awokado | /ˌævəˈkɑːdəʊ/ |
| olive | oliwka | /ˈɒlɪv/ |
Uwaga, pułapka: Warzywo papryka to po angielsku pepper. Angielskie paprika to tylko przyprawa, czyli mielona papryka. A samo pepper to także pieprz, dlatego mówisz black pepper (czarny pieprz) i red pepper (czerwona papryka).
Nazwy kolorów, które pasują do warzyw, na przykład red, green czy purple, znajdziesz w artykule Kolory po angielsku.
7. Grzyby po angielsku
| Angielski | Polski | Wymowa |
|---|---|---|
| button mushroom | pieczarka | /ˌbʌtn ˈmʌʃrʊm/ |
| wild mushrooms | grzyby leśne | /ˌwaɪld ˈmʌʃrʊmz/ |
| porcini | borowik, prawdziwek | /pɔːˈtʃiːni/ |
| chanterelle | kurka | /ˌʃæntəˈrel/ |
| oyster mushroom | boczniak | /ˈɔɪstə ˌmʌʃrʊm/ |
| toadstool | grzyb trujący | /ˈtəʊdstuːl/ |
Dobrze wiedzieć: Borowik ma po angielsku dwie nazwy: porcini (z włoskiego) i cep. Grzybobranie to mushroom picking. Jesienią możesz powiedzieć: In autumn, we go mushroom picking in the forest. (Jesienią chodzimy na grzyby do lasu). Więcej słówek o jesieni znajdziesz w artykule Pory roku po angielsku.
8. Przydatne słówka i zwroty
| Angielski | Polski |
|---|---|
| greengrocer’s | warzywniak |
| market | targ, bazar |
| allotment | działka (ogródek działkowy) |
| vegetable garden | ogródek warzywny |
| fresh | świeży |
| organic | ekologiczny |
| seasonal | sezonowy |
| raw | surowy |
| frozen | mrożony |
| a bunch of radishes | pęczek rzodkiewek |
| a head of lettuce | główka sałaty |
| a kilo of potatoes | kilogram ziemniaków |
| vegetable soup | zupa jarzynowa |
| to peel | obierać |
| to chop | siekać, kroić |
| to grate | ścierać na tarce |
Warzywa w zdaniach
| Angielski | Polski |
|---|---|
| Can I have a kilo of tomatoes, please? | Poproszę kilogram pomidorów. |
| Peel the potatoes and cut them into pieces. | Obierz ziemniaki i pokrój je na kawałki. |
| Anna grows cucumbers on her allotment. | Anna uprawia ogórki na działce. |
| Tom doesn’t like Brussels sprouts. | Tom nie lubi brukselki. |
| Grate the carrots and add some lemon juice. | Zetrzyj marchewkę i dodaj trochę soku z cytryny. |
| These onions make me cry. | Od tej cebuli łzawią mi oczy. |
9. Liczba mnoga: potatoes i tomatoes
Większość warzyw tworzy liczbę mnogą przez dodanie -s: carrots, onions, leeks. Dwie ważne nazwy kończą się na -o i dostają -es: potatoes i tomatoes. „Potatos” to częsty błąd w pisowni.
Niektóre warzywa traktujesz jak coś niepoliczalnego, gdy mówisz o nich jako o jedzeniu: broccoli, spinach, garlic, sweetcorn, rocket. Mówisz wtedy some broccoli, a lot of spinach, a bit of garlic.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| I need two onions and some garlic. | Potrzebuję dwóch cebul i trochę czosnku. |
| There’s too much spinach in this soup. | W tej zupie jest za dużo szpinaku. |
| Tom bought three cauliflowers. | Tom kupił trzy kalafiory. |
10. Warzywo czy owoc?
W kuchni pomidor, ogórek i papryka to warzywa. Botanicy patrzą na to inaczej: owoc powstaje z kwiatu i ma w środku nasiona. Dlatego z punktu widzenia botaniki owocami są między innymi:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| tomato | pomidor |
| cucumber | ogórek |
| pepper | papryka |
| courgette | cukinia |
| aubergine | bakłażan |
| pumpkin | dynia |
| avocado | awokado |
| olive | oliwka |
Z rabarbarem jest odwrotnie: jesz jego łodygi, więc botanicznie to nie owoc, ale w kuchni traktujesz go jak owoc. Nazwy owoców po angielsku znajdziesz w artykule Owoce po angielsku.
11. Idiomy z warzywami
| Idiom | Dosłownie | Znaczenie po polsku |
|---|---|---|
| a couch potato | ziemniak na kanapie | leń kanapowy, ktoś, kto ciągle siedzi przed telewizorem |
| as cool as a cucumber | chłodny jak ogórek | zachowywać spokój, mieć zimną krew |
| full of beans | pełny fasoli | mieć mnóstwo energii |
| to spill the beans | rozsypać fasolę | wygadać się, zdradzić tajemnicę |
| like two peas in a pod | jak dwa ziarnka groszku w strąku | jak dwie krople wody |
| a hot potato | gorący ziemniak | drażliwy temat, gorący kartofel |
| carrot and stick | marchewka i kij | metoda kija i marchewki |
| to be in a pickle | być w zalewie | być w tarapatach |
12. Ucz się warzyw blokami językowymi
Same nazwy warzyw szybko wypadają z głowy. Lepiej zapamiętujesz je w blokach językowych: krótkich, stałych połączeniach słów, których rodzimi użytkownicy używają na targu, w sklepie i w kuchni. Tak uczysz się w Sprachheld.
| Blok językowy | Po polsku |
|---|---|
| a bunch of… | pęczek… |
| a clove of garlic | ząbek czosnku |
| a head of lettuce | główka sałaty |
| fresh vegetables | świeże warzywa |
| without onions, please | bez cebuli, proszę |
| Eat your greens! | Jedz warzywa! |
Na przykład na targu: Can I have a bunch of radishes, please? Blok a bunch of pasuje też do szczypiorku, koperku czy marchewki z natką. Zmieniasz tylko jedno słowo i od razu masz gotowe zdanie.
Ćwiczenie
Uzupełnij zdania po angielsku.
- Poproszę kilogram ziemniaków. Can I have a kilo of ___, please?
- Dodaj ząbek czosnku. Add a ___ of garlic.
- W Wielkiej Brytanii cukinia to ___, a w USA zucchini.
- Kup główkę sałaty. Buy a head of ___.
- Anna jest zawsze spokojna. Anna is always as cool as a ___.
Pokaż rozwiązanie
- potatoes (z „-es”)
- clove
- courgette
- lettuce (nie „salad”)
- cucumber