| Litera | Wymowa | Brzmi mniej więcej jak |
|---|---|---|
| A | /eɪ/ | ej |
| B | /biː/ | bi |
| C | /siː/ | si |
| D | /diː/ | di |
| E | /iː/ | i |
| F | /ef/ | ef |
| G | /dʒiː/ | dżi |
| H | /eɪtʃ/ | ejcz |
| I | /aɪ/ | aj |
| J | /dʒeɪ/ | dżej |
| K | /keɪ/ | kej |
| L | /el/ | el |
| M | /em/ | em |
| N | /en/ | en |
| O | /əʊ/ | ou |
| P | /piː/ | pi |
| Q | /kjuː/ | kju |
| R | /ɑː/ | a (długie; US: ar) |
| S | /es/ | es |
| T | /tiː/ | ti |
| U | /juː/ | ju |
| V | /viː/ | wi |
| W | /ˈdʌbljuː/ | dablju |
| X | /eks/ | eks |
| Y | /waɪ/ | łaj |
| Z | /zed/ | zed (US: zi) |
Polskie przybliżenia w trzeciej kolumnie pomagają na start, ale nie oddają wymowy dokładnie. Najlepiej kliknij głośnik przy każdej literze i powtórz ją na głos. Poniżej dowiesz się, które litery Polacy mylą najczęściej, jak literować imię i adres e-mail i do czego służy alfabet NATO.
1. Ile liter ma alfabet angielski?
Alfabet angielski ma 26 liter, polski ma ich 32. W angielskim nie ma liter ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. Są za to Q, V i X, które w polskim pojawiają się tylko w słowach obcego pochodzenia, a w angielskim są całkiem zwyczajne: queen (królowa), very (bardzo), six (sześć).
W zwykłych angielskich słowach nie ma też znaków nad ani pod literami (wyjątkiem są pojedyncze zapożyczenia, na przykład café). Jedyny częsty dodatkowy znak to apostrof: it’s, don’t, Anna’s.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| letter | litera |
| the alphabet | alfabet |
| capital letter | wielka litera |
| small letter | mała litera |
| vowel | samogłoska |
| consonant | spółgłoska |
| to spell | literować, pisać (poprawnie) |
Dobrze wiedzieć: Zamiast capital letter i small letter usłyszysz też uppercase i lowercase, na przykład przy hasłach i adresach e-mail.
2. Litery, które Polacy mylą najczęściej
Po polsku nazwa litery brzmi zwykle tak jak sama głoska: „a”, „be”, „ce”. Po angielsku nazwy wielu liter brzmią zupełnie inaczej, a kilka wygląda wręcz jak pułapka.
| Litera | Wymowa | Na co uważać? |
|---|---|---|
| E | /iː/ | Brzmi jak polskie „i”. To najczęstszy błąd przy literowaniu. |
| I | /aɪ/ | Brzmi jak „aj”, a nie jak polskie „i”. |
| A | /eɪ/ | Brzmi jak „ej”, a nie jak polskie „a”. |
| G | /dʒiː/ | Brzmi jak „dżi”. Łatwo je pomylić z J. |
| J | /dʒeɪ/ | Brzmi jak „dżej”, a nie jak polskie „jot”. |
| R | /ɑː/ | Brzmi jak długie „a”. Polskie „er” to błąd. |
| Y | /waɪ/ | Brzmi jak „łaj”, a nie jak polskie „igrek”. |
| W | /ˈdʌbljuː/ | Dosłownie „podwójne U”. Nigdy „wu”. |
| V | /viː/ | Brzmi jak „wi”. Polskie „w” to w angielskim właśnie V. |
Uwaga: Trzy pary mylą się najczęściej: E i I, G i J, A i R. Gdy literujesz swoje nazwisko przez telefon, zwolnij właśnie przy tych literach.
Litery V i W
W polskim litera „w” oznacza głoskę, którą po angielsku zapisujesz jako V: very, visit, Victoria. Angielskie W brzmi jak polskie „ł”: water, window, Warsaw. Dlatego Polacy często czytają angielskie W jak polskie „w”, na przykład „woter” zamiast water. Ćwicz parami:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| vine – wine | winorośl – wino |
| vest – west | podkoszulek – zachód |
| very well | bardzo dobrze |
3. Różnice brytyjskie i amerykańskie
Alfabet jest ten sam, ale kilka liter brzmi inaczej:
| Litera | Wielka Brytania | USA |
|---|---|---|
| Z | /zed/ | /ziː/ |
| R | /ɑː/ | /ɑːr/ |
| O | /əʊ/ | /oʊ/ |
Amerykańska wersja Z brzmi jak zee i dlatego w amerykańskiej piosence o alfabecie rymuje się z me. Brytyjczycy mówią zed. Obie wersje są poprawne, ale trzymaj się jednej. W tym artykule i w nagraniach używamy wymowy brytyjskiej.
Dobrze wiedzieć: Literę H wymawia się zwykle /eɪtʃ/. Czasem, na przykład w Irlandii, usłyszysz też /heɪtʃ/. Obie formy zrozumie każdy.
4. Jak literować po angielsku?
Literować będziesz najczęściej swoje imię, nazwisko, nazwę ulicy albo adres e-mail: w hotelu, u lekarza, w banku albo przez telefon. Polskie nazwiska są dla obcokrajowców trudne, więc pytanie Could you spell that, please? usłyszysz na pewno.
| Angielski | Polski |
|---|---|
| How do you spell that? | Jak to się pisze? |
| Could you spell that, please? | Możesz to przeliterować? |
| Let me spell it for you. | Przeliteruję. |
| double S | dwa razy S, podwójne S |
| capital A | wielkie A |
| all one word | razem, jednym słowem |
| Is that with a K or a C? | Przez K czy przez C? |
| B as in Bravo | B jak Bravo |
Dobrze wiedzieć: Podwójne litery Brytyjczycy często literują z double: Anna to „A, double N, A”. Możesz też po prostu powtórzyć literę: „A, N, N, A”.
Polskie litery po angielsku
Gdy literujesz polskie imię albo nazwisko, zwykle po prostu pomijasz znaki: Łukasz zapisujesz jako Lukasz, Wiśniewska jako Wisniewska. Tak zrobią też w hotelu czy w formularzu. Jeśli zależy ci na dokładnym zapisie, możesz powiedzieć L with a stroke (Ł) albo A with a tail (ą).
Tak może brzmieć literowanie przy rezerwacji hotelu:
| Angielski | Polski |
|---|---|
| What’s your surname, please? | Poproszę nazwisko. |
| It’s Wójcik. W, O, J, C, I, K. | Wójcik. W, O, J, C, I, K. |
| Is that J as in Juliett? | J jak Juliett? |
| Yes, that’s right. | Tak, zgadza się. |
Uwaga: W nazwisku Wójcik litery J i I to klasyczna pułapka. Po angielsku J to „dżej”, a I to „aj”. Gdy powiesz po polsku „jot” i „i”, rozmówca zapisze najpewniej zupełnie inne litery.
Adres e-mail po angielsku
Po polsku znak @ nazywasz „małpą”, po angielsku mówisz at. Kropka to dot.
| Znak | Angielski | Polski |
|---|---|---|
| @ | at | małpa |
| . | dot | kropka |
| - | hyphen, dash | myślnik, łącznik |
| _ | underscore | podkreślnik |
| / | slash | ukośnik |
| ABC | in capitals | wielkimi literami |
| abc | all lowercase | małymi literami |
Adres anna.nowak@poczta.pl przeczytasz więc tak: anna dot nowak at poczta dot P L. Jeśli piszesz e-maile po angielsku, zajrzyj też do artykułu E-mail po angielsku.
5. Alfabet NATO po angielsku
Przez telefon albo przez radio B, D, P i T brzmią bardzo podobnie. Dlatego każda litera ma swoje słowo kodowe. Najbardziej znany jest alfabet NATO, którego używa się w lotnictwie, w wojsku i w łączności radiowej.
| Litera | Słowo kodowe | Wymowa |
|---|---|---|
| A | Alfa | /ˈælfə/ |
| B | Bravo | /ˈbrɑːvəʊ/ |
| C | Charlie | /ˈtʃɑːli/ |
| D | Delta | /ˈdeltə/ |
| E | Echo | /ˈekəʊ/ |
| F | Foxtrot | /ˈfɒkstrɒt/ |
| G | Golf | /ɡɒlf/ |
| H | Hotel | /həʊˈtel/ |
| I | India | /ˈɪndiə/ |
| J | Juliett | /ˈdʒuːliet/ |
| K | Kilo | /ˈkiːləʊ/ |
| L | Lima | /ˈliːmə/ |
| M | Mike | /maɪk/ |
| N | November | /nəʊˈvembə/ |
| O | Oscar | /ˈɒskə/ |
| P | Papa | /pəˈpɑː/ |
| Q | Quebec | /keˈbek/ |
| R | Romeo | /ˈrəʊmiəʊ/ |
| S | Sierra | /siˈerə/ |
| T | Tango | /ˈtæŋɡəʊ/ |
| U | Uniform | /ˈjuːnɪfɔːm/ |
| V | Victor | /ˈvɪktə/ |
| W | Whiskey | /ˈwɪski/ |
| X | X-ray | /ˈeksreɪ/ |
| Y | Yankee | /ˈjæŋki/ |
| Z | Zulu | /ˈzuːluː/ |
W codziennej rozmowie nikt nie wymaga od ciebie alfabetu NATO. Wystarczy dowolne proste słowo: M as in Mother, P as in Paris. Ważne jest tylko to, żeby słowo było znane i nie dało się go pomylić.
6. Jak szybko nauczyć się alfabetu angielskiego?
- Zacznij od pułapek. Najpierw przećwicz litery, które brzmią inaczej niż po polsku: A, E, I, G, J, R, W, Y. Reszta przyjdzie sama.
- Literuj na głos. Przeliteruj swoje imię, nazwisko, ulicę i adres e-mail. To są słowa, które naprawdę będziesz literować.
- Literuj w drodze. Na spacerze albo w samochodzie literuj szyldy, nazwy sklepów i tablice rejestracyjne.
- Zaśpiewaj. Angielska piosenka o alfabecie, the ABC song, pomaga zapamiętać kolejność liter. Uczą się z niej dzieci w krajach anglojęzycznych, ale dorosłym też się przyda.
- Nagraj się. Powiedz cały alfabet do telefonu i porównaj z nagraniami w tabeli na górze tej strony.
Gdy znasz już litery, przećwicz od razu pierwsze słówka z artykułu Podstawowe słówka angielskie. Literuj je na głos, a poćwiczysz dwie rzeczy naraz. Przyda ci się też artykuł Liczby po angielsku, bo zaraz po nazwisku zwykle podajesz numer telefonu.
7. Ucz się alfabetu blokami językowymi
Same litery to dopiero początek. W prawdziwej rozmowie potrzebujesz całych zwrotów, które pomogą ci przeliterować albo dopytać. Dlatego w Sprachheld uczysz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, których rodzimi użytkownicy używają jako całości.
| Blok językowy | Po polsku |
|---|---|
| How do you spell…? | Jak się pisze…? |
| Could you spell that, please? | Możesz to przeliterować? |
| Is that with a…? | Czy to przez…? |
| as in | jak (np. B jak Bravo) |
| Sorry, could you say that again? | Przepraszam, możesz powtórzyć? |
Na przykład przez telefon: Is that with a W or a V? Ten sam blok przyda ci się przy każdym nazwisku i każdej nazwie ulicy. Wystarczy zamienić litery.
Ćwiczenie
Odpowiedz na pytania.
- Którą literę słyszysz, gdy ktoś mówi /iː/?
- Którą literę słyszysz, gdy ktoś mówi /aɪ/?
- Jak po angielsku nazywa się litera J?
- Jak przeczytasz po angielsku adres tom.kowalski@mail.com?
- Uzupełnij zdanie: Could you ___ that, please? (Możesz to przeliterować?)
Pokaż rozwiązanie
- E
- I
- /dʒeɪ/, czyli mniej więcej „dżej”
- tom dot kowalski at mail dot com
- spell