Książki po angielsku: co czytać na każdym poziomie

1. Jak wybrać książkę po angielsku?

Najważniejsza zasada: książka ma być trochę łatwiejsza, niż ci się wydaje. Jeśli na każdej stronie musisz sprawdzać dziesięć słów, szybko się zniechęcisz. Lepiej przeczytać do końca prostą książkę niż utknąć na trzecim rozdziale klasyki.

Prosty test: Otwórz książkę w dowolnym miejscu i przeczytaj jedną stronę. Jeśli jest na niej najwyżej pięć nieznanych słów, a i tak wiesz, o co chodzi, poziom jest dobry. Jeśli gubisz sens, odłóż ją na później.

Dobrze wiedzieć: Poziomy od A1 do C2 to skala, którą znasz z podręczników i certyfikatów. Matura podstawowa odpowiada mniej więcej poziomowi B1, a rozszerzona poziomowi B2. Tak łatwiej ocenić, które książki z tej listy są dla ciebie.

Książki uproszczone (graded readers)

Na początek świetnie sprawdzają się graded readers, czyli książki pisane albo skracane specjalnie dla osób uczących się angielskiego. Mają ograniczone słownictwo i poziom podany na okładce. Wiele z nich to uproszczone wersje znanych powieści, często z nagraniem audio.

Takie książki wydają między innymi serie Penguin Readers, Oxford Bookworms Library i Cambridge English Readers. Szukaj ich w księgarni językowej albo w bibliotece, w dziale z książkami do nauki angielskiego.

Uwaga: Polska „lektura” to po angielsku reading albo set book (lektura szkolna). Angielskie lecture to wykład na uczelni. A novel to powieść, nie nowela.

2. Książki po angielsku dla początkujących (A1–A2)

Na początku sięgnij po książki dla dzieci. Nie ma w tym nic wstydliwego: mają krótkie zdania, dużo powtórzeń i obrazki, które pomagają zrozumieć tekst. Takie książki często czytają też dorośli, którzy dopiero zaczynają.

Dobrze wiedzieć: Diary of a Wimpy Kid jest napisany potocznym językiem ucznia. Nauczysz się z niego zwrotów, których nie znajdziesz w podręcznikach, a rysunki pomagają zrozumieć żarty.

Jeśli dopiero zaczynasz, przyda ci się też porządna lista słówek. Zajrzyj do artykułu Podstawowe słówka angielskie.

3. Książki dla średnio zaawansowanych (B1–B2)

Na tym poziomie możesz czytać pierwsze książki w oryginale. Najłatwiej zacząć od tytułów, które znasz już po polsku albo z filmu. Znasz fabułę, więc wiele nowych słów zrozumiesz z kontekstu.

Dobrze wiedzieć: The Little Prince to przekład z francuskiego, ale angielska wersja ma bardzo prosty język i krótkie rozdziały. Pierwsza część Harry’ego Pottera w USA nosi tytuł Harry Potter and the Sorcerer’s Stone. To ta sama książka.

Krótkie książki na start

Na pierwszą książkę w oryginale wybierz coś krótkiego. The Canterville Ghost, Of Mice and Men i Animal Farm przeczytasz w kilka wieczorów. Gdy skończysz pierwszą całą książkę po angielsku, od razu masz ochotę na następną.

4. Książki dla zaawansowanych (B2–C1)

Gdy powieści dla młodzieży są już za łatwe, sięgnij po klasykę i współczesne powieści dla dorosłych:

Uwaga: Starsze książki, takie jak Pride and Prejudice albo Sherlock Holmes, mają dawne słownictwo i długie zdania. Nie wszystko, co tam przeczytasz, mówi się dziś na co dzień. Jeśli chcesz przede wszystkim mówić, wybieraj współczesne książki z dużą liczbą dialogów.

5. Podręczniki i słowniki do nauki angielskiego

Do nauki gramatyki często poleca się serię „in Use” wydawnictwa Cambridge University Press. Na każdej rozkładówce masz po lewej stronie wyjaśnienie, a po prawej ćwiczenia. Dzięki temu dobrze nadają się do samodzielnej nauki.

Do matury i egzaminów przydadzą się też polskie repetytoria maturalne. Wybierz takie, które mają nagrania i odpowiedzi do ćwiczeń.

Słowniki: Od poziomu B1 warto korzystać ze słownika jednojęzycznego, w którym słowa są wyjaśnione po angielsku. Najbardziej znane to Oxford Advanced Learner’s Dictionary i Longman Dictionary of Contemporary English. Przy każdym słowie podają przykładowe zdania i typowe połączenia z innymi słowami.

6. Jak uczyć się angielskiego z książek?

Samo czytanie poprawia rozumienie, ale nie od razu mówienie. Te sposoby pomagają, żeby z książki zostało w głowie jak najwięcej:

1. Nie sprawdzaj każdego słowa. Zgaduj z kontekstu. Sprawdzaj tylko słowa, które powtarzają się kilka razy albo bez których nie rozumiesz akcji.
2. Wypisuj całe zwroty, nie pojedyncze słowa. Zamiast „decision = decyzja” zapisz make a decision (podjąć decyzję).
3. Czytaj na głos. Kilka minut dziennie wystarczy. Tak ćwiczysz wymowę i oswajasz się z mówieniem po angielsku.
4. Łącz książkę z audiobookiem. Słuchaj i jednocześnie czytaj tekst. Słyszysz wymowę słów, które do tej pory znasz tylko z pisma.
5. Czytaj codziennie trochę. Dziesięć stron dziennie daje więcej niż sto stron raz w miesiącu.
6. Opowiedz rozdział własnymi słowami. Po przeczytaniu powiedz na głos dwa, trzy zdania o tym, co się wydarzyło.

Dobrze wiedzieć: W książkach jest mnóstwo czasowników w czasie przeszłym, często nieregularnych: said, went, thought, knew. Jeśli chcesz je szybko powtórzyć, zajrzyj do artykułu Czasowniki nieregularne angielski. A więcej sposobów na naukę mówienia znajdziesz w artykule Jak nauczyć się angielskiego.

7. Słówka: książki po angielsku

Uwaga: Library to biblioteka, a nie księgarnia. Książkę kupujesz w bookshop, a wypożyczasz w library. W słowie author jest dźwięk „th” /θ/, więc nie mów „autor”: włóż czubek języka między zęby.

8. Rozmawiaj o książkach blokami językowymi

Czytanie to dobry początek, ale żeby mówić, potrzebujesz gotowych zwrotów. Dlatego w Sprachheld uczysz się bloków językowych: krótkich, stałych połączeń słów, których naprawdę używają rodzimi użytkownicy. O każdej książce porozmawiasz tymi samymi blokami:

Na przykład Anna opowiada Tomowi o książce: Have you read Holes? It’s about a boy who has to dig holes in the desert. I couldn’t put it down. I’d recommend it. Zmieniasz tylko tytuł i treść, a bloki zostają.

Ćwiczenie

Uzupełnij zdania po angielsku.

1. Ta książka opowiada o przyjaźni. This book is ___ friendship.
2. Polecam ją. I’d ___ it.
3. Wypożyczam książki w bibliotece. I borrow books from the ___.
4. Pierwszy rozdział jest bardzo krótki. The first ___ is very short.
5. Ta powieść jest świetna. This ___ is great.

Wypróbuj